Ένα κάποιο βλέμμα

| 06/10/2014

Πλήθος σχεδίων για την υπέρβαση της κρίσης εκπονούνται και εφαρμόζονται από φιλελεύθερη (με όλες τις επιμέρους αποχρώσεις) αφετηρία, επιχειρώντας ταυτόχρονα να συγκαλύψουν τη θεμελιωδώς άδικη λειτουργία του συστήματος. Όπως ήταν αναμενόμενο, τα σχέδια που εντάσσονται σε αυτήν την κατηγορία, έχοντας ως άξονα τη διατήρηση της εξουσίας του κεφαλαίου, αντικειμενικά κινούνται στην κατεύθυνση της εξολόθρευσης οτιδήποτε ανθρώπινου έχει απομείνει.

Σχέδια υπέρβασης της κρίσης, όμως, εκπονούνται και από μαρξιστική (επίσης με όλες τις επιμέρους αποχρώσεις) αφετηρία. Η θλιβερή διαπίστωση, όμως, που αμφίβολο είναι το κατά πόσο γίνεται αντιληπτή, είναι ότι και σε αυτήν την κατηγορία, καθετί ανθρώπινο, με όλες τις συμπαραδηλώσεις που μπορεί να έχει αυτή η έννοια, είτε απουσιάζει είτε γίνεται εργαλείο προς άσκηση μικροαστικής και τυχοδιωκτικής τελικά πολιτικής. Προς αποσαφήνιση, η χρήση της λέξης ανθρώπινο στο παρόν κείμενο αναφέρεται στο σύνολο των κάθε είδους φυσικών ή/και αναγκαίων λειτουργιών που συνιστούν ζωτικές απολαύσεις για ένα ανθρώπινο ον και που η ικανοποίησή τους συμβάλλει σε μια ισορροπημένη ύπαρξη σωματικά, διανοητικά, ψυχικά. Με αυτήν την έννοια, καθετί ανθρώπινο, ως βάση εκκίνησης για οποιοδήποτε πολιτικό εγχείρημα, καταλήγει πλέον, να αποτελεί κεντρικής σημασίας ζήτημα μόνο στα πλαίσια ολιγάριθμων και πολιτικά περιθωριοποιημένων συλλογικοτήτων του ελευθεριακού και αυτόνομου χώρου.

Η μισθωτή σκλαβιά, οι κάθε είδους καταναγκασμοί, η εμπορευματική ανταλλαγή, οι χιλιάδες ενοχές με τις οποίες είμαστε φορτωμένοι από παιδιά, η τρομοκρατία των συμβάσεων και των συμβιβασμών, η χρονικά καθορισμένη βαλβίδα ασφαλείας που ονομάζεται «ελεύθερος» χρόνος και χρησιμοποιείται για την αποκατάσταση των συνεπειών της δουλειάς, η επιτυχία και η αποτυχία, η επανάληψη των ίδιων βαρετών πραγμάτων κάθε μέρα, οι αρρώστιες που αποτελούν αντανάκλαση παρεμποδισμένων απολαύσεων, οι μηχανισμοί απώθησης και αντιστροφής βασικών ανθρώπινων λειτουργιών, η μετατροπή της σεξουαλικής απόλαυσης σε διεκπεραίωση και μηχανιστική διαδικασία εκτόνωσης της συσσωρευμένης καταπίεσης είναι μερικά μόνο ζητήματα που καθιστούν σαφές το ότι η πάλη των τάξεων δε λαμβάνει χώρα μοναχά στο δρόμο ή στο εργοστάσιο αλλά και μέσα μας. Ζητήματα θεμελιώδους σημασίας που μένουν έξω από το πεδίο της κεντρικής πολιτικής αντιπαράθεσης με καθοριστική ευθύνη της Αριστεράς. Μιας Αριστεράς που ο ριζοσπαστικός της λόγος, όπου υπάρχει, αποτελεί απλά προσπάθεια για αντιστάθμισμα της βιωμένης μιζέριας και δεν καταφέρνει να αποκρύψει την κατήφεια και την έλλειψη φαντασίας, την έλλειψη ερωτισμού που τη διακατέχει.

Απέναντι σε αυτήν την κατάσταση, οποιοδήποτε επαναστατικό πρόταγμα οφείλει να έχει στην καρδιά του τη χειραφέτηση των επιθυμιών. Στο δρόμο προς αυτόν το σκοπό, χρειάζεται να γκρεμίσουμε οτιδήποτε απειλεί τη ζωή και τη μετατρέπει σε ένα θέατρο νευρώσεων. Ξεκινώντας από τα στοιχειώδη, όπως την κατάργηση μιας πλειάδας άχρηστων επαγγελμάτων και τη μετατροπή της κοινωνικά αναγκαίας εργασίας σε μια διαδικασία παραγωγής αξιών χρήσης που να βρίσκεται σε συνάφεια με την άσκηση μιας ευχάριστης παιγνιώδους δραστηριότητας. Οξύνοντας την καλλιτεχνική δημιουργία ως πεδίο συνάντησης του «εγώ» με το «εμείς» στο εδώ αλλά και στο επέκεινα. Αγκαλιάζοντας την αυθορμησία, την έκπληξη, ανοίγοντας τους εαυτούς μας στην υποδοχή του ανείπωτου. Αποδιώχνοντας την προσκόλληση στη νοσταλγία του παρελθόντος και στις ελπίδες του μέλλοντος που στέκονται εμπόδια για κάθε αυθεντική εμπειρία του παρόντος. Υιοθετώντας έναν διαφορετικό οργανικό ρυθμό στην καθημερινότητά μας εμπνεόμενοι από το μαγικό τρόπο με τον οποίο έκαναν πράξη κάτι τέτοιο ο Alobar και η Kudra στο γνωστό μυθιστόρημα του Tom Robbins. Και πάνω από όλα, ζώντας την κάθε πτυχή της ιδιωτικής και δημόσιας ζωής μας ως εραστές. Ως εραστές που δίνουν και παίρνουν τα πάντα ακόρεστα, ανεπιφύλακτα, σε μια οργασμική κατάσταση άρνησης του «εγώ», δίχως μέτρο σύγκρισης, δίχως ζυγαριά, δίχως τον απολογισμό της ανταλλαγής που διέπει κάθε εμπορευματική κοινωνία. Και είθε αυτό το ζην να μας οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα αισθητηριακής-αισθαντικής κατανόησης και διαύγειας πέρα από τις χαρτογραφημένες περιοχές των ήδη γνωστών, πέρα από τις βεβαιότητες.

Στις ειρωνείες που ενδεχομένως να στραφούν ενάντια στα προαναφερθέντα, η απάντηση μπορεί να είναι μόνο αυτή: οι αμφιταλαντεύσεις των τάσεων χειραφέτησης είναι ικανές να ξεδιπλώσουν περισσότερα θαύματα από όσα μπορούν να φανταστούν οι φιλελεύθεροι λακέδες του εμπορευματικού πολιτισμού και οι απολιθωμένοι γραφειοκρατικοί σχεδιασμοί των κεντρικών επιτροπών.

Ας γίνει λοιπόν, η χειραφέτηση των επιθυμιών πυξίδα στην ανεύρεση δρόμου προς την απελευθέρωση του ανθρώπου. Ας γίνουμε παρτιζάνοι της απόλαυσης. Ας πιάσουμε το νήμα της ζωής από μια τυχαία συνάντηση, ένα στιγμιαίο χάδι, ένα άρωμα που εκστασιάζει, μια φευγαλέα εντύπωση, μια αυθόρμητη αγκαλιά, έναν ψίθυρο, ένα γέλιο, ένα καταλυτικό βλέμμα. Ένα κάποιο βλέμμα.

Ο Δημήτρης Κεχρής σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και παρακολούθησε μαθήματα φωτογραφίας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Είναι συνδημιουργός του ALDEBARAN | Contemporary Photography Hub και μέλος της οργανωτικής ομάδας του MedPhoto Festival.