Από το "Twilight Zone" στο "Lost", ένα μνημόνιο δρόμος...

| 13/07/2015

Εδώ και καιρό ζούμε στη Ζώνη του Λυκόφωτος. Και αν το “Twilight Zone” είναι μια science fiction σειρά που φαίνεται πολύ μακρινή χρονικά, λίγα χρόνια πριν, το “Lost μάλλον περιέγραφε εξίσου επιτυχημένα αυτό που ζούμε το τελευταίο διάστημα. Μια κατάσταση αναμονής, μέχρι να δούμε πού θα πάνε οι  «ψυχές» μας: στην κόλαση ή στον παράδεισο.

Από την ημέρα της ανακοίνωσης διεξαγωγής δημοψηφίσματος μέχρι και τη στιγμή της κατάληξης σε συμφωνία ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους «εταίρους», η ελληνική κοινωνία βίωσε ένα παρατεταμένο τοπικό μέγιστο μίας κατάστασης ιδιότυπης «πολιτικής σχιζοφρένειας», η οποία είχε ξεκινήσει ήδη από το 2012, όταν το (αντιπολιτευόμενο τότε) κυβερνόν κόμμα είχε αρχίσει να καλλιεργεί αυταπάτες ότι μπορεί να υπάρξει φιλολαϊκή διέξοδος από την κρίση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω μιας «αληθινής» διαπραγμάτευσης. Από τότε η πλειονότητα της κοινωνίας σε αυτήν ακριβώς την κατάσταση αναμονής βρισκόταν.

Το τοπικό μέγιστο, για το οποίο κάνουμε λόγο, συνίσταται στην παρόξυνση της παραπάνω αντίφασης με την προσωρινή επίλυσή της προς όφελος του ενός από τους δύο αντιμαχόμενους πόλους. Η Ελλάδα, ωστόσο, παραμένει… «στο νησί του Lost» και όπως όλα δείχνουν, δυστυχώς, εκεί θα παραμείνουμε για πολύ ακόμα.

Η παρόξυνση εκφράστηκε με ποικίλους τρόπους. Αν κάποιος παρακολουθούσε την κατάσταση από μια φανταστική τηλεόραση τις τελευταίες μέρες, θα έβλεπε «αυτοτελή» επεισόδια των «ναυαγών στο νησί», όπου σε κάθε ένα λάμβαναν χώρα «ανεξήγητα περιστατικά», εμφανιζόταν κάποιος «κακός» και εξαφανιζόταν κάποιος από τους «ναυαγούς» με τρόπο –υποτίθεται-… μεταφυσικό και ακατανόητο: εκβιασμοί εκ μέρους των δανειστών και ωμή παρέμβασή τους στα εσωτερικά της χώρας, εργοδοτική τρομοκρατία, «έμφραγμα» στην αγορά από τα capital controls, απειλή μαζικών απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα, νευρικότητα στα χρηματιστήρια, ακύρωση παραγγελιών σε πρώτες ύλες, περικοπές πληρωμών σε ΔΕΚΟ λόγω μείωσης των εισπράξεων, σκέψεις για μετεγκατάσταση ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών, φόβοι για μαζικές λεηλασίες σε καταστήματα τηλεπικοινωνιών, «βόμβα» στην καρδιά της τουριστικής περιόδου με ακυρώσεις κρατήσεων, ουρές στα ATM και τα supermarkets, φόβοι για «κούρεμα» καταθέσεων, κλείσιμο μικρομεσαίων επιχειρήσεων, «πάγωμα» των εισαγωγών… Όλα αυτά –και  άλλα πολλά- διαμεσολαβημένα από μια χυδαία προπαγάνδα από ιδιωτικά media, απειλές για Grexit με τη συνοδεία άτακτης χρεοκοπίας, διαδηλώσεις στήριξης και εναντίωσης στην κυβέρνηση, κλείσιμο της κάνουλας από την ΕΚΤ… Ακολουθεί μια ανατροπή στην πλοκή, με την πλειοψηφία του κόσμου να προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του και αμέσως μετά, το ιστορικό και περήφανο «ΟΧΙ» μετατρέπεται σε ένα εφιαλτικό, γεμάτο αγωνία, ντροπιαστικό «ΝΑΙ» στην αίθουσα του Κοινοβουλίου και συνεχίζει την πορεία του μέσα από μια πραξικοπηματική στρέβλωση της λαϊκής ετυμηγορίας από το πολιτικό προσωπικό της χώρας και τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών. Η προτελευταία (ελπίζουμε) πράξη του δράματος, διαδραματίζεται στην αίθουσα transit ενός αεροδρομίου –κάτι σαν Ζώνη του Λυκόφωτος, δηλαδή-, όπου η κυβέρνηση, με τη γραμμή «ούτε ρήξη ούτε υποταγή», μετά από έξι μήνες παραμονής, παίρνει τελικά την πτήση της επιστροφής με το αεροπλάνο της πιο εξευτελιστικής υποταγής.

Το πρόβλημα δεν είναι το «ταξίδι» ή το «ναυάγιο» της κυβέρνησης. Το πρόβλημα είναι ότι όλοι εμείς βρισκόμαστε σε αυτή την κατάσταση του «ούτε πίσω ούτε μπρος», καθώς οτιδήποτε από τα δύο είναι πλέον άγνωστο και επώδυνο. Αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή. Δεν ξέρουμε καν τί σημαίνει μπρος και τί πίσω. Δεν είμαστε σίγουροι για το τί είναι κόλαση και τί παράδεισος. Είμαστε σίγουροι ότι η συμφωνία βαραίνει σαν ταφόπλακα πάνω μας και νιώθουμε ήδη την ασφυξία. Και υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό από αυτό το 62% που δεν ήθελε κανέναν «έντιμο συμβιβασμό». Όμως, η κυβέρνηση φαίνεται να το αγνόησε πλήρως. Όπως το αγνοεί εδώ και καιρό, που δεν μίλησε ποτέ για κανέναν άλλο δρόμο, εκτός από τους ίδιους μονόδρομους που μιλούσαν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Οι άλλοι δρόμοι, αυτή τη στιγμή, εμφανίζονται ως «άτακτη χρεοκοπία». Και είναι λογικό αυτό το «άτακτη» να μας ταράζει. Ακόμα και όσους από εμάς δεν είμαστε με τους μονόδρομους. Βρισκόμαστε μπροστά στο φόβο να περπατήσουμε σε νέους αχαρτογράφητους δρόμους ή έστω να τους σκιαγραφήσουμε. Βρισκόμαστε σε σύγχυση. Για το αν αυτό που λέμε γίνεται, για το ποιος θα το κάνει, για το αν θα πειστούμε να παλέψουμε, αν θα αντέξουμε μια επόμενη περίοδο γεμάτη δυσκολίες, από την οποία σιγά-σιγά θα βγαίνουμε νικητές. Δε ξέρουμε καν τι σημαίνει νικητές. Και όλη αυτή η σύγχυση είναι το μοναδικό –στην πραγματικότητα- όπλο διαπραγμάτευσης όλων των πλευρών. Πάνω σε αυτή τη σύγχυση στήνονται εκ νέου οι μονόδρομοι του ευρώ και των εταίρων, πάνω σε αυτή τη σύγχυση η κυβέρνηση παίρνει το ΟΧΙ και το κάνει ΝΑΙ. Και ενώ το σκηνικό αλλάζει ραγδαία, εμείς παραμένουμε αμήχανοι και αποσβολωμένοι.

Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα. Γι’ αυτό μας ήρθε στο μυαλό το “Lost”. Γιατί δεν θέλουμε να ανακαλύψουμε στο τέλος, έπειτα από αυτή τη μακρά περίοδο σύγχυσης, ότι ήμασταν νεκροί και δεν το ξέραμε. Και ότι όλο το παιχνίδι γινόταν για το πού τελικά θα καταλήξουν τα κουφάρια μας…

αγγελος

Ο Άγγελος της Ιστορίας, στάσιμος, γυρίζει το πρόσωπό του προς τα πίσω. Το αν θα επανανοηματοδοτήσει το πίσω και το εμπρός και θα προχωρήσει θαρραλέα, μέσα στη «θύελλα», είναι στο χέρι όλων μας. Ξέρουμε καλά ότι εδώ είναι ο παράδεισος κι η κόλαση εδώ και ότι αυτά τα δύο δεν είναι ποτέ ξεκάθαρα χωριστά το ένα από το άλλο. Η κόλαση έχει πάντα λωρίδες παραδείσου μέσα της (και το ξέρουμε καλά όσοι και όσες βιώσαμε τα ανθηρά χρόνια της «ευημερίας» που γρήγορα τελείωσαν), ενώ ο δρόμος προς τον παράδεισο είναι γεμάτος από χρώματα και στιγμές κόλασης, από τις οποίες πρέπει να περάσουμε. Το θέμα είναι να διαλέξουμε τον δρόμο. Και να αρχίσουμε από σήμερα να βαδίζουμε προς τα εκεί.

«…yes, there are two paths you can go by / but in the long run / there’s still time to change the road you’re on…«