Εννέα μη χιπ χοπ μπάντες...

...που είναι πιο χιπ χοπ από όσους νομίζουν ότι το χιπ χοπ τελείωσε στα 90s

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%82
Γράφει ο Renegade Instruments - Μουσική - 04/01/2017

Η εξέλιξη της μουσικής, τόσο τεχνικά όσο και αισθητικά, στο πέρασμα της ιστορίας, δεν ήταν ποτέ άλλο ένα χαρακτηριστικό της. Η ψυχή της συνεχούς δημιουργίας είναι ο επανεξοπλισμός των μορφών δημιουργίας που αποκρυσταλλώνονται σε “είδη μουσικής”. Γι’ αυτό και δε σταματούν να γεννιούνται νέα και τα σχετικά νεότερα δεν αποτελούν απλά μια μίξη προηγούμενων αλλά αποκτούν μια εσωτερική δυναμική και προχωρούν.

Ο γράφων αντιμετωπίζει με ένα συγκεκριμένο, μεροληπτικό με έναν τρόπο, μάτι αυτή τη διαδικασία: δεν πιστεύει στην ύπαρξη παγιωμένων χρυσών δεκαετιών για τη μουσική ή μεμονωμένα τα είδη της. Προφανώς υπάρχουν δεκαετίες που για το ροκ, τα μπλουζ, τη σοουλ, το χιπ χοπ και όλα τα είδη αποτέλεσαν το πικ της δημοτικότητάς τους ή και του δημιουργικού τους εύρους. Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι μέσα στη ροή της δημιουργίας υπάρχουν βάλτοι που καθόρισαν μια για πάντα στασιμότητα, δεν μπορεί μια μουσική φόρμα που αντικειμενικά έχει να προσφέρει πολλά ακόμα, να την καταδικάσουμε με μια μόνιμη νοσταλγία που οδηγεί να αναπολούμε την… καλή εποχή της.

Το παρόν άρθρο γράφτηκε με τη μορφή πολεμικής. Πολεμικής απέναντι στην ιδιαίτερη άποψη που θεωρεί ότι το χιπ χοπ είτε έχει μείνει στάσιμο είτε η τωρινή εξέλιξη των φορμών δημιουργίας σε αυτό, σε όποιες εκφάνσεις κι αν τη βρίσκουμε, είναι κάτι που το χαλάει, το φθείρει και κρύβει τις καλές του πλευρές. Αυτή η άποψη συνήθως θεωρεί golden εποχή τα 90s, τις πριν από αυτή γλυκούλες και τις μετά από αυτή διάβολο. Επειδή όμως η κινητήρια δυναμική της αρμονικής δημιουργίας είναι η εξέλιξη καταγεγραμμένων μορφών σε ένα σκαλί παραπέρα, αναζήτησα μουσικούς μακριά ή και πολύ μακριά από το χιπ χοπ που με τον τρόπο τους βοήθησαν στη μουσική εξέλιξη και έδωσαν ώθηση στη χιπ χοπ δημιουργία. Ντράμερς, γνωστά συγκροτήματα, άγνωστα συγκροτήματα, κολεκτίβες μουσικών, κημπορντίστες, άνθρωποι που μπορεί αν ρωτήσετε τους αγαπημένους σας χιπ χοπ παραγωγούς να σας πουν “φυσικά και τους/τον άκουγα προσεκτικά για να δημιουργήσω”.

Αντί για επετειακό τοπ 10 σήμερα, δημοσιεύουμε μια λίστα με εννέα καλλιτέχνες. Καταγράφονται εδώ με τη βασική συνεισφορά τους να αποτυπώνεται στο τέλος κάθε παραγράφου.

Korn

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%825

Οι νουμεταλάδες με τη μεγάλη, βαριά και ζιγκ ζαγκ καριέρα είναι στη λίστα γιατί επανέφεραν τα old school στοιχεία του χιπ χοπ στη mainstream κυκλοφορία στα μέσα των 90s και έπειτα. Ακριβώς την περίοδο που στη χιπ χοπ παραγωγή υποτίθεται ότι τα breaks των 70s ήταν μόνο για καλό μεμονωμένο cut, αυτοί τα πήραν, τα έπαιξαν με τον ντράμερ τους, αναζωογόνησαν μια ολόκληρη τεχνική που καλώς ή κακώς (κακώς δηλαδή) το boom bap στη δεύτερη φάση του έτεινε να αντικαταστήσει με υπερκομπρεσσαρισμένες μπότες. Έβαλαν στο μικρόφωνο των δίσκων ή των συναυλιών τους μεγάλες μορφές του ραπ και έδεσαν τα νεοφερμένα ξεκούρδιστα μπάσα τους με τεχνικές 30 χρόνων πριν. Καθόλου τυχαία, πλέον σαμπλάρονται αντί να σαμπλάρουν, όπως έκανε ο Danny Brown στον τελευταίο δίσκο του.

Προσθέτουν: Την υπενθύμιση ότι το χιπ χοπ στα τέλη των 70s και αρχές των 80s είχε φόρμα που μπορούσε να εξελιχθεί κι άλλο και να επαναφέρεται σαν να δημιουργήθηκε χθες.

Hypnotic Brass Ensemble

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%824

Η κομπανία μουσικών που έφτασε από τις υπόγειες διαβάσεις της Νέας Υόρκης ή τους σταθμούς Μετρό σε βραβευμένο soundtrack οσκαρικής ταινίας είναι μια τεχνικά άρτια μπάντα πνευστών όπως λέει και το όνομά τους. Ο Mos Def τους αγάπησε πρώτος κι είναι απ’ τις φορές που η πρώτη αγάπη μένει μέσα σου. Jazz πιατίνια ολοκληρώνουν ισορροπημένες μελωδίες πνευστών με δύσκολους ρυθμούς που θυμίζουν το πειραματικό χιπ χοπ που ξεπήδησε 10 χρόνια πριν αυτούς στα μέσα των 90s. Έχουν κυκλοφορήσει αρκετούς δίσκους, πάντα χρωματιστούς και πάντα δυσεύρετους διαδικτυακά.

Προσθέτουν: Το πραγματικό, το τεράστιο εύρος των μουσικών οργάνων που χωράνε στο χιπ χοπ.

Badbadnotgood

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%822

Σε περίπτωση που η αισθητική σας κολλάει απόλυτα με τους bbng, προσοχή, δε σημαίνει ότι είναι κάποια χιπ χοπ μπάντα ή κάποιοι μουσικοί που τους παίρνεις για να παίζουν χιπ χοπ. Είναι μια αυθεντική jazz μπάντα με τον όρο των 50s, δηλαδή δημιουργία μέσω ακατάσχετου τζαμαρίσματος που μετουσιώνεται σε καλά στημένα ακόρντα, όσο μακρά και αν είναι και προς όποια κατεύθυνση κι αν πηγαίνουν. Έχουν κυκλοφορήσει τέσσερις δίσκους με το όνομα τους σκέτο και κάποια ακόμα προτζεκτ με Mcs. Είναι πολύ νέοι, οι νεότεροι του θέματος και τους εμπιστεύονται από πολύ μεγάλοι μέχρι πολύ παλιοί.

Προσθέτουν: Την παραδοσιακή ενορχήστρωση στο ραπ.

Antonio Sanchez

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%821

Ντράμερ κυριολεκτικά με την Whiplash έννοια. Παρανοϊκές ικανότητες, τρομερό συχνοτικό φάσμα δημιουργιών, ένα soundtrack υπέρτατο ρίσκο που βγήκε αρτιότατο μόνο με drums και μεγάλη ανανέωση για τους jazz drummers με μια έννοια. Το Bird Man OST είναι ό,τι καλύτερο έχω ακούσει χωρίς στίχους τα τελευταία πέντε χρόνια.
.
Προσθέτει: Την αξία της αναζήτησης καλαίσθητων και πρωτότυπων breaks ή drum στοιχείων, φυσικών ή ηχογραφημένων.

Max Roach

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%827

Ο προηγούμενος της λίστας αποκλείεται να μην έχει μελετήσει σαν τρελός τον Roach. Χαρακτηρισμένος από πολλές και διαφορετικές μεριές ως ένας από τους καλύτερους drummer που υπήρξαν. Υπεύθυνος για τον ήχο ή στροφές του ήχου πολλών και διαφορετικών μουσικών, Miles Davis με Dizzy Gillespie σε απ’ ευθείας σύνδεση. Χρησιμότερος για το σύγχρονο velocity στα drums που όλοι οι στοιχειωδώς σοβαροί χιπ χοπ παραγωγοί πειράζουν πια. Εννοώντας τη δύναμη χτυπήματος των drums που δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι η ίδια σε όλο το κομμάτι, ούτε στην ίδια στροφή τους κομματιού ούτε στο ίδιο μέτρο η ίδια. Μιας και είμαι μουσικός, υιοθέτησα πλήρως αυτό στα προτζεκτ που έβγαλα αφότου εξοικειώθηκα πλήρως με το νέο Setup που έχω σπίτι μου τα τελευταία χρόνια. Απλά ο Roach έκανε αυτό πριν 55 χρόνια και είχε παραδώσει στους χιπ χοπ μουσικούς ένα όπλο. Χρησιμοποιήστε το.

Προσθέτει: Την υπενθύμιση ότι και τα drums ως μουσικό όργανο δεν είναι ένας on/off παράγοντας, περιέχουν αρμονία, απαιτούν διαφορετικές ταχύτητες και δυναμικές παιξίματος.

Deftones

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%828

Το nu metal σε όνομα συγκροτήματος. Όχι rap metal, όχι rap rock. Nu-metal. Μακρόσυρτες συνθέσεις, ένας άνθρωπος να ασχολείται μόνο με το sampling, καθένας στο πόστο του και ένα σύνολο που συγκινεί πρώτα και μετά προκαλεί banging, ανατρέποντας αισθητικές παγιωμένες στο μεταλ. Εξαιρετικά προσεκτικοί στις χιπ χοπ παρεκκλίσεις, λίγα πράγματα και καλά, κυρίως αισθητικά αφού μόνο ο B Real βρήκε κανονική θέση δίπλα τους σε δημιουργία. Ψάξτε πού, εύκολο είναι. Δημιούργησαν τόσο μακρόσυρτες συνθέσεις που συνεπήραν τους συνομήλικους παραγωγούς της περιοχής τους σε όμορφα χιπ χοπ μονοπάτια. Κατάφεραν να ανανεώσουν τη δυτική ακτή παραγωγικά, ώστε το g funk να μη πεθάνει χωρίς να αφήσει τίποτα.

Προσθέτουν: Πρακτικά απενοχοποιούν το στήσιμο μακρόσυρτων δημιουργιών και όχι μόνο τρίλεπτων τραγουδιών με κλασσική δομή.

Mars Volta

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%826

Ισορροπώ σε αυτό το κείμενο από το άγνωστο στο πολύ γνωστό, οπότε μη φύγετε, διαβάστε το. Ο τρόπος που ξεκινούν οι δίσκοι τους είναι περίπου τέσσερα είδη μουσικής παρέα, κι όμως τα πλήκτρα του De-loused In The Comatorium και η radio lo fi είσοδος σε αυτό θα μπορούσε να είναι νέος κανόνας για πετυχημένες χιπ χοπ δημιουργίες. Ή βασικά είναι ήδη, μιας και ο χρόνος κυλάει. Ο El-P έχει τσιμπήσει πολύ αυτό το στοιχεία (και τους ίδιους βέβαια φτιάχνοντας μαζί κομμάτια) κολλώντας το στα τόσα άλλα δικά του. Μπορεί να μοιάζει παράνοια ο ήχος τους αλλά δεν είναι ούτε περίεργων ρυθμών απαραίτητα, τα 4/4 τραβηγμένα στα όριά τους είναι συνήθως, ούτε μπουχτισμένος. Δεν σαλαμοποιεί. Υπεύθυνοι κατ’ εμέ για την επαναφορά στις χιπ χοπ παραγωγές της μελωδικής κιθάρας και όχι μόνο των riffs που γίνανε πασέ κομπόστα τα χρόνια πριν αυτούς.

Προσθέτουν: Την περίεργη δομή όπως οι Deftones, αλλά με εναλλαγή ρυθμών και πλέξιμο patterns στη διάρκεια του ίδιου τραγουδιού.

Yanni

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%829

Ναι αυτός. Ο ντόπιος με το όνομα σαν ψευτογκλάμουρ μάρκα κρασιού. Πληκτράς με πιο διεθνή και αναγνωρισμένη φήμη δε γίνεται. Με κάποιον τρόπο που δεν έχω καταλάβει, έχτισε με improv πλήκτρα πολύ απλές συνθέσεις που μείνανε στο μυαλό σαν “α αυτό”. Κατοχυρώθηκε στη μουσική συνείδηση δυστυχώς ως ο Vangelis όταν δε βρίσκεις Vangelis, κάτι και τιμητικό και υποτιμητικό μαζί. Επηρέασε όμως τους πρώτους πληκτράδες που εμφανίστηκαν στα χιπ χοπ γκρουπς, ή τις πρώτες χιπ χοπ παραγωγές που έδιναν όντως κάποιο κανονικό ρόλο στα πλήκτρα. Είτε μιλάμε για τους Public Enemy, είτε για του Jurassic 5, είτε για τους Atmosphere.

Προσθέτει: Πλήκτρα. Καινούρια ή παλιά πλήκτρα και πολλές ιδέες που το χιπ χοπ του 90 ευτυχώς δεν αγνόησε.

Charles Bradley…

%ce%bc%ce%b9%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%b7%cf%823

…λέω και κλαίω. Πιο γλυκός κι από πετυχημένο μελομακάρονο, πιο μελό κι από βραστό μακάρονο. Μπλουζίστας μορφή της αμερικάνικης σκηνής των λίγων βασικά χρόνων, εκτός και εντός εποχής σαν τροπικό φρούτο το χειμώνα. Είναι σαν οι άλλοι του ήχου του να είναι πολύ παλιοί, κι αυτός ακόμα παλιότερος, αλλά ανανεώνει μια φόρμα που δεν τη λες και μη κορεσμένη. Ανοίγει δρόμους για όλη τη μαύρη μουσική είτε βγάζοντας δισκάρες είτε σαν το συμπαθητικό φετινό του δίσκο. Με πολύ βοηθητική και δουλευταράδικη εταιρία από πίσω του και εξοπλίζοντας παραγωγούς που επιμένουν στη soul και τα blues. Δεν άντεξα να μην τον σαμπλάρω έστω και όχι στο κανονικό release του δίσκου X. Θα τον βρείτε όμως κάπου κρυμμένο στα 135bpm.

Προσθέτει: Την απαραίτητα δόση αγωνίας στις σύγχρονες blues προεκτάσεις του χιπ χοπ.