Στήλη: SmassingCulture
Κόμικ, sci - fi, κινηματογράφος, υπερήρωες, animation, πολιτική και κοινωνία

Ικετεία: Ένα τελετουργικό που στάζει αίμα

Μια κλασσική ιστορία της Wonder Woman δίνει μια άλλη τροπή σε ένα αρχαιοελληνικό έθιμο

| 10/02/2018

Η Wonder Woman είναι αδιαμφισβήτητα μια απ’ τις πιο κλασσικές ηρωίδες στον κόσμο των comics. Όταν το 1941 ο ψυχολόγος William Marston αναλάμβανε να δημιουργήσει μια γυναίκα superhero, ως κριτική στον ανδροκρατούμενο κόσμο των comics, ίσως λίγοι περίμεναν ότι η Wonder Woman θα εξελισσόταν σε μια απ’ τις πιο εμβληματικές ηρωίδες της DC, η οποία μάλιστα δεν έχει σταματήσει από τότε να εκδίδει νέα ιστορία κάθε μήνα (οι μόνοι άλλοι superheroesπου δεν έχουν σταματήσει να εκδίδονται ανελλιπώς απ’ το πρώτο τους τεύχος είναι ο Batman και ο Superman).

Για το ευρύτερο κοινό η Wonder Womanσυμβόλιζε πάντα τη γυναικεία χειραφέτηση και είχε αξιοποιηθεί ως φεμινιστική κριτική στην πατριαρχική κοινωνία του σύγχρονου δυτικού κόσμου. Αυτό το φεμινιστικό background έδωσε πέρσι τα απαραίτητα εφόδια στη DC για να δημιουργήσει μία απ’ τις καλύτερες κινηματογραφικές ταινίες των τελευταίων χρόνων με superhero της εταιρίας, γεγονός που την εκτόξευσε στο box office και την ανέδειξε ως την πιο εμπορική origin ταινία στο σύμπαν των superheroes, αφού ξεπέρασε μέχρι και τον Spiderman του 2002.

Η πρεμιέρα της κινηματογραφικής ταινίας της Wonder Woman συνδυάστηκε στην ελληνική παραγωγή comics με την έκδοση του τόμου «Ικετεία» απ’ τις εκδόσεις Anubis. Η «Ικετεία» των Greg Rucka και J. G. Jones είναι ένα αυτοτελές graphic novel, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2002, αλλά μόλις πριν λίγους μήνες μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά – απ’ το Χρήστο Τσέλιοκαι τις εκδόσεις Anubis – ενώ θεωρείται πλέον μία κλασσική ιστορία της Wonder Woman. Η χρονική αυτή καθυστέρηση της ελληνικής μεταφοράς από οποιοδήποτε εκδοτικό οίκο ενός κλασσικού graphic novel της Wonder Woman, ίσως δείχνει τις προτεραιότητες και του ελληνικού αναγνωστικού κοινού των comics, όλα αυτά τα χρόνια, πριν κάνει την περσινή μεγάλη της επιτυχία η ταινία της Wonder Woman.

Η «Ικετεία» δεν είναι απλά μια κλασσική ιστορία της Wonder Woman, αλλά επίσης είναι ένα πολύ δυνατό graphic novel, που σίγουρα θα λατρέψει κάθε fan των comics. Η ιστορία βασίζεται σε ένα τελετουργικό εμπνευσμένο απ’ την αρχαιοελληνική παράδοση, την Ικετεία. Για την Wonder Womanπάνω από όλα βρίσκονται οι νόμοι, είτε είναι θεϊκοί είτε κοινωνικοί, είτε γραπτοί, είτε άγραφοι. Η Ικετεία είναι ένας νόμος, ο οποίος έχει το δικό του τελετουργικό, αλλά και σκληρές συνέπειες για όποιον παραβεί τους κανόνες της. Ο ικέτης πέφτει στα πόδια του προστάτη του, απορρίπτοντας την αξία και την τιμή του, εκλιπαρώντας τον να τον βοηθήσει. Ο προστάτης του δεν μπορεί να αρνηθεί τη βοήθεια στον ικέτη, αλλά δεν μπορεί και να σταματήσει την Ικετεία μετά την αποδοχή της. Ο μόνος που μπορεί να βάλει τέλος στην Ικετεία είναι ο ικέτης, που πρέπει να φύγει με τη θέλησή του. Η τιμωρία για τον προστάτη που σπάει τους κανόνες της Ικέτειας είναι ο θάνατος.

Στην υπόθεση του graphic novel πρωταγωνιστεί η Ντάνιελ Γουέλις, η οποία εμφανίζεται ένα βράδυ στο σπίτι της Wonder Woman και την ικετεύει να την προστατεύσει, ακολουθώντας όλο το τελετουργικό του αρχαίου εθίμου. Η Wonder Woman καταλαβαίνει ότι το παρελθόν της Γουέλις κρύβει μυστικά, όμως το τυπικό του νόμου της Ικετείας δεν της επιτρέπει να κάνει ερωτήσεις. Αντίθετα περιμένει απ’ την ίδια την ικέτιδα να της αποκαλύψει τα μυστικά της, ενώ η ίδια η υπερηρωίδα την έθεσε υπό την προστασία της και μάλιστα την προσέλαβε ως γραμματέα για τις καθημερινές υποθέσεις της, αφού ο ικέτης πρέπει να υπηρετεί τον προστάτη του σύμφωνα με το αρχαίο έθιμο.

Όμως η Γουέλις βρίσκεται κυνηγημένη απ’ το νόμο κι απ’ τον Batman, που δεν αναγνωρίζει κάποια υπεροχή στα αρχαία έθιμα έναντι του νόμου. Η σύγκρουση Wonder Woman και Batman φαίνεται δεδομένη. Το κεντρικό ερώτημα της ιστορίας είναι αν θα μπορέσει η Wonder Woman να τιμήσει τον όρκο της και να προστατέψει την Γουέλις ή αν θα σπάσει την Ικετεία και θα υποστεί τις συνέπειες του αρχαίου νόμου. Ως εκ τούτου τα κεντρικά θέματα της ιστορίας είναι οι έννοιες του καθήκοντος και της ενοχής.

Η ιστορία της «Ικετείας» είναι γεμάτη με ιδέες εμπνευσμένες απ’ την αρχαιοελληνική παράδοση και τη μυθολογία, όπως άλλωστε παρόμοιες αναφορές υπάρχουν σε κάθε ιστορία της Wonder Woman. Όμως το ελληνικό αναγνωστικό κοινό θα βρει στις σελίδες του graphic novel έθιμα εμπνευσμένα απ’ την αρχαιοελληνική παράδοση, αλλά και γνώριμες μυθολογικές φιγούρες, οι οποίες αποτυπώνονται με έναν πρωτοποριακό τρόπο απ’ τους Greg Rucka και J. G. Jones. Οι μυθολογικές μορφές που εντυπωσιάζουν περισσότερο είναι οι Ερινύες, οι σκοτεινές απειλητικές μορφές που επιβλέπουν την τήρηση του νόμου της Ικετείας. Συνδεδεμένες με τη μοίρα του κάθε ανθρώπου και με τη θεϊκή τους ιδιότητα οι Ερινύες της «Ικετείας» είναι σίγουρα απ’ τις πιο τρομακτικές μορφές που μπορεί να βρει κανείς σε comic.

Το σκοτεινό παρελθόν της Γουέλις, όταν τελικά αποκαλύπτεται, συντρίβει το σύγχρονο αμερικάνικο όνειρο. Η πατριαρχική κοινωνία και η εγκληματικότητα κυριαρχούν ακόμα και σήμερα στο δυτικό κόσμο, αλλά οι γυναίκες δεν είναι μόνες και αβοήθητες. Έχουν τη δική τους δύναμη να συγκρουστούν με την πατριαρχία. Σύμβολο της δύναμής τους είναι η Wonder Woman.

Η φεμινιστική κριτική στη σύγχρονη κοινωνία είναι ένας απ’ τους λόγους που το 1942 ο William Marston εμπνεύστηκε και δημιούργησε τη Wonder Woman και δεν θα μπορούσε να λείπει από οποιαδήποτε ιστορία της ηρωίδας, που θέλει να θεωρείται κλασσική. Και η «Ικετεία» είναι σίγουρα πλέον μια κλασσική ιστορία της Wonder Woman.