Μακελειό στις Βρυξέλλες: Ποιος εκθέτει τους πολίτες στον κίνδυνο;

Ανταπόκριση και ανάλυση - σχολιασμός από την «πρωτεύουσα της Ευρώπης»

| 24/03/2016

H πιο αιματηρή τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία του Βελγίου είναι γεγονός. Τριάντα τέσσερις νεκροί μέχρι τώρα κι εκατοντάδες τραυματίες από την ανατίναξη βομβιστών αυτοκτονίας στο αεροδρόμιο και τη στάση μετρό Μάλμπεκ στην καρδιά της διοικητικής «γειτονιάς» της ΕΕ.

Κατά τις οκτώ, κάποιος είχε μόλις αφήσει τα πεθερικά του στο αεροδρόμιο και γυρνούσε στην πόλη όταν έλαβε κλήση ότι τους εκκενώνουν από εκεί λόγω έκρηξης. Συνοδεία των δυνάμεων ασφαλείας, εκατοντάδες άνθρωποι περπάτησαν δύο ώρες μέχρι να φτάσουν στo κέντρο της μικρής πολης Ζάβεντεμ από όπου έφυγαν με δικά τους μέσα.

Μια ώρα μετά ο τρόμος μεταφέρεται μέσα στις Βρυξέλλες, στη γειτονιά με τα κτίρια της ΕΕ. Μια σφοδρή έκρηξη και καπνοί από το μετρό. Οι άνθρωποι περπατούν πάνω στις γραμμές για να φτάσουν στην προηγούμενη στάση. Κάποιοι βγαίνουν αιμόφυρτοι από τις σκάλες. Τα πρώτα θύματα που έχουν ταυτοποιηθεί είναι μια Περουβιανή κι ένας Μαροκινός.

Τα μίντια δε χάνουν χρόνο να επικοινωνήσουν με συνάδελφο που έχει μελετήσει την ιστορία της «ευρωπαϊκής γειτονιάς» για σχόλιο. Η διάθεση θυματοποίησης – ηρωοποίησης της γραφειοκρατίας της ΕΕ είναι πρόδηλη και ο συνάδελφος αρνείται. Η μεγαλύτερη εφημερίδα που καλύπτει θέματα ΕΕ (η συντηρητική και αμερικανικής ιδιοκτησίας «Politico») μιλά για «επίθεση στην ευρωπαϊκή νομιμότητα».[1] Στην ανακοίνωση ανάληψη της ευθύνης του «Ισλαμικού Κράτους», η ΕΕ δεν αναφέρεται καν. Στόχος ήταν το «σταυροφορικό Βέλγιο» και «ο θάνατος ενός μεγάλου αριθμού σταυροφόρων» (στους οποίους μάλλον συγκαταλέγουν και τους «Ίνκας»  ή τους «Βέρβερους» που έτυχε να περνάνε από εκεί…).[2]

Η πόλη που είχε αρχίσει να βάζει πίσω της την εμπειρία του «κλεισίματός» της μια βδομάδα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Νοέμβρη στο Παρίσι είναι πάλι ανάκατη. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς ακινητοποιούνται και η κυβέρνηση καλεί τον κόσμο να σταματήσει να κυκλοφορεί. Μεγάλο μέρος  του κέντρου κλείνει για λόγους ασφαλείας. Η υπόλοιπη πόλη όμως γεμίζει από πεζούς που πάνε στις δουλειές τους με τα πόδια. Είναι μια ασυνήθιστα ηλιόλουστη μέρα που θα νόμιζε κανείς ότι είναι γιορτινή αν δεν άκουγε τις γεμάτες ανησυχία συζητήσεις του κόσμου στα τηλέφωνα.

Τα ακραία και αλλοπρόσαλλα μέτρα ασφαλείας που εδώ και μήνες έχει πάρει η βελγική κυβέρνηση δεν άλλαξαν σε τίποτα το αποτέλεσμα της δράσης των τρομοκρατών. Πώς θα μπορούσαν άλλωστε; Τί μπορεί να σταματήσει κάποιον από το να ζωστεί με εκρηκτικά και να εκραγεί μέσα σ’ένα πλήθος; Μετά τις επιθέσεις, οι εκατοντάδες στρατιώτες με τα πελώρια αυτόματά τους που εδώ και μήνες σουλατσάρουν στην πόλη έκαναν ακριβώς ό,τι και πριν, ό,τι και κατά τη διάρκεια των επιθέσεων: Πόζαραν με τα αυτόματά τους σα να βρίσκονταν σε περίπτερο έκθεσης της βιομηχανίας FN Herstal (όταν δεν έτρεχαν μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο).

βρυξελλες2

Στα τέλη Νοέμβρη του 2015, η κυβέρνηση χωρίς καν να περάσει από το κοινοβούλιο και ακολουθώντας τις οδηγίες του OCAM ενός σώματος που αποτελείται από τέσσερα υπουργεία, τις μυστικές υπηρεσίες, την ασφάλεια και την αστυνομία και αξιολογεί τον κίνδυνο τρομοκρατικών επιθέσεων έκλεισε μετρό, σχολεία και το σύνολο των αθλητικών και πολιτιστικών χώρων ακόμα και τα μπαρ στο κέντρο για αρκετές μέρες. Τις ημέρες εκείνες απαγορεύτηκαν και αρκετές πολιτικές εκδηλώσεις. Ο στρατός ήταν πανταχού παρόν από τότε μέχρι τώρα. Η επιστροφή του στα στρατόπεδα προβλεπόταν για τον επόμενο μήνα. Τώρα όμως θα μείνει στους δρόμους μέχρι νεωτέρας με τη μόνη διαφορά ότι οι στρατιώτες θα… φοράνε τώρα τα κράνη τους!

Την περίοδο του «κλεισίματος» της πόλης, παρά τις αμέτρητες εφόδους που πραγματοποίησαν οι αντιτρομοκρατικές ομάδες σε διάφορες κατοικίες δε βρήκαν παρά ψεύτικα όπλα και έκαναν μία μόνο σύλληψη. Τέσσερις μήνες τους πήρε να βρουν τον «νούμερο ένα» καταζητούμενο για τις επιθέσεις το Παρίσι, Σαλάχ Αμπντελσλάμ, που ενώ θα μπορούσε να έχει χωρίς πρόβλημα μπει σε ένα διεθνές τραίνο (στα περισσότερα δε γίνονταν έλεγχοι) και να έχει φύγει πολύ μακριά παρέμενε στις Βρυξέλλες.

Αλλαγές προωθήθηκαν στον αντιτρομοκρατικό νόμο που στρέφεται ενάντια σε κάθε «εξτρεμιστή» ώστε να διευρυνθούν οι κατηγορίες ατόμων για τις οποίες επιτρέπεται η τηλεφωνική και ιντερνετική παρακολούθηση και το πάγωμα των ηλεκτρονικών και τραπεζικών λογαριασμών.

Τίποτα από όλα αυτά δε βοήθησε στο να αποτραπεί η δολοφονική δράση των τζιχαντιστών. Όλα μαζί όμως συνέβαλαν στο να μειωθεί ριζικά η δημοκρατία στη χώρα. Τα κρούσματα ποινικοποίησης της συνδικαλιστικής δράσης πύκνωσαν από το Νοέμβρη και μετά, ενώ η στάση απέναντι στους πρόσφυγες ήταν ιδιαίτερα ανάλγητη.  Και στο Βέλγιο, η δημιουργία υποδομών για την υποδοχή των χιλιάδων προσφύγων που έφτασαν και εδώ ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου έργο των κινημάτων των πολιτών.[3] Την προηγούμενη εβδομάδα, δε, το βελγικό κράτος συνέλαβε τον Χαμέντ Καρίμι ηγέτη της αφγανικής κοινότητας και μέλος του συντονισμού του κινήματος των χωρίς χαρτιά στο Βέλγιο και τον έστειλε πίσω στο Αφγανιστάν από όπου έφυγε πριν από 11 χρόνια. 

H ακολουθουμένη πολιτική κολλάει γάντι με το πρόσωπο που έχει επιλεχθεί για τη θέση του υπουργού εσωτερικών: Τον ακροδεξιό, Γιαν Γιαμπόν, υμνητή των Φλαμανδών συνεργατών των ναζί με πολλαπλές διασυνδέσεις με το νεοφασιστικό Vlaams Belang. Ο υφυπουργός του, Τέο Φράνκεν, έχει υπάρξει ο ίδιος μέλος νεοφασιστικών οργανώσεων. Το δίδυμο αυτό που ανήκει τώρα στο φλαμανδικό εθνικιστικό κόμμα Ν-VA συνεργάζεται αρμονικά με το γαλλόφωνο φιλελεύθερο πρωθυπουργό Σαρλ Μισέλ (ΜR) που προέρχεται από ένα πολιτικό τζάκι παροιμιώδες για τον πολιτικό αμοραλισμό του. Ο πατέρας του και πρώην υπουργός, Λουί Μισέλ, κατέθεσε σε ένα βράδυ στην Ευρωβουλή 230 τροπολογίες υπέρ της facebook και της amazon για τη χαλάρωση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων στο ίντερνετ και στη συνέχεια τα χρέωσε σε λάθος του βοηθού του τον οποίο παραίτησε. Η οικογένεια αυτή έπαιξε σημαντικό ρόλο για να περάσει η ενεργειακή υποδομή του Βελγίου μαζί με τα πυρηνικά εργοστάσια υπό τον έλεγχο των γαλλικών πολυεθνικών ομίλων και στο να εδραιωθεί στο Βέλγιο ένα καθεστώς φορολογικής ασυλίας για τις πολυεθνικές.

Εντελώς ειρωνικό είναι ότι σήμερα, την επομένη της πιο πολύνεκρης τρομοκρατικής επίθεσης στην ιστορία της χώρας, σχολεία, υπηρεσίες και χώροι άθλησης είναι ανοιχτοί, ενώ όλα είχαν κλείσει μετά την επίθεση στο Παρίσι. Σημάδι της αποτυχίας ενός κοινωνικού πειράματος βίαιης εισβολής στην καθημερινότητα των πολιτών που επιχείρησαν τότε; Ένδειξη ότι η προηγούμενη αυτή αντίδραση οφειλόταν περισσότερο στην πίεση του μεγάλου γάλλου γείτονα που απαιτούσε να βρεθούν γρήγορα οι ένοχοι; Σε κάθε περίπτωση, η αντίφαση αυτή τονίζει την παντελή αποτυχία της αντιτρομοκρατικής πολιτικής της κυβέρνησης που τελικά έβλαψε αποκλειστικά και μόνο τους πολίτες.

3dbaa4e91e7bb4467451f7762c4a7272

Η χθεσινή επίθεση ήταν άλλη μία εντυπωσιακή επιβεβαίωση του ρητού του «μπορείτε να μην ασχολείστε με την πολιτική, έτσι κι αλλιώς η πολιτική θα ασχοληθεί μαζί σας» για τη βελγική κοινωνία.  Η βελγική κοινωνία.άφησε πολλές κρίσιμες αποφάσεις να παρθούν ερήμην της, αλλά θα αναζητήσει απαντήσεις σχετικά με τις αιτίες αυτού που συνέβη.

Το χθεσινό editorial της μίας από τις δύο μεγάλες βελγικές εφημερίδες έλεγε ότι «τίποτα δε μπορεί να δικαιολογήσει αυτή τη βαρβαρότητα». Τίποτα δε μπορεί να δικαιολογήσει καμία βαρβαρότητα. Αυτό όμως που υπονοείται (όπως έγινε από το Νοέμβρη και στη Γαλλία) είναι ότι θα πρέπει να καταδιώκεται ως ύποπτη οποιαδήποτε προσπάθεια να εξηγηθεί πώς ενέργειες τέτοιας τυφλής βίας έφθασαν να συμβαίνουν στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το 2003 οι Βέλγοι πολιτικοί παρίσταναν ότι είχαν για καμάρι τους τη μη συμμετοχή τους στον πόλεμο του Ιράκ. Βέλγοι δικαστές είχαν μάλιστα εκδώσει ένταλμα σύλληψης κατά του George W. Bush για εγκλήματα πολέμου. Τα επόμενα χρόνια ήταν η Ισπανία και η Αγγλία ως μέλη της «συμμαχίας των προθύμων» που γίνονταν στόχος.

Και ο βελγικός στρατός όμως συμμετείχε από την αρχή στην κατοχή του Αφγανιστάν. Για δέκα χρόνια μάλιστα κρατούσε για λογαριασμό της συμμαχίας το αεροδρόμιο της Καμπούλ, ενώ οι Αγγλοεμερικάνοι βομβάρδιζαν γάμους και έκαναν ναζιστικού τύπου επιδρομές σε χωριά.[4] Με βάση τους πιο συντηρητικούς υπολογισμούς τουλάχιστον τρεις χιλιάδες άμαχοι σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν από το 2001 ως το 2011. Είκοσι πέντε το μήνα. Ούτε οι αποκαλύψεις το 2005 για το στρατόπεδο βασανιστηρίων του Μπαγκράμ έκαναν τη βελγική κυβέρνηση να επανεξετάσει τη συμμετοχή της στον πόλεμο αυτό.

Στη συνέχεια ήρθε η συμμετοχή στην εισβολή στη Λιβύη το 2011. Μια υπηρεσιακή κυβέρνηση αποφάσισε να μπλέξει το Βέλγιο και σε αυτό τον πόλεμο. Έξι βελγικά F16 βομβάρδισαν για μέρες τη Λιβύη εφορμώντας από τον Άραξο.  Σύμφωνα με το UNCHR, εξήντα άμαχοι σκοτώθηκαν εκείνες τις μέρες από τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς.

Ούτε για αυτές τις βαρβαρότητες υπήρχε δικαιολογία, αλλά το βελγικό κράτος τις κάλυψε χωρίς ποτέ να επανεξετάσει τη στάση του. Οι βελγικές πολιτικές δυνάμεις που κυβέρνησαν ενέπλεξαν τη χώρα στους πολέμους της Μέσης Ανατολής. Είναι πολύ δύσκολο να φανταστούμε τη χθεσινή επίθεση να συμβαίνει αν δεν είχε προηγηθεί η εμπλοκή αυτή.

Το κύριο πρόβλημα όμως που δημιουργήθηκε από τις επεμβάσεις αυτές ήταν το χάος που δημιούργησαν με την κατοχή ή την ολοσχερή διάλυση του κοινωνικού ιστού που επέβαλαν, το οποίο και έκανε τις τυφλές επιθέσεις αυτοκτονίας πρώτα και κύρια στις ίδιες τις χώρες αυτές να φαντάζουν ένας νομιμοποιημένος τρόπος αντίστασης που να επιτρέπει στις ομάδες που τις διαπράττουν να έχουν μια εκτενή βάση υποστήριξης.

Η Σαουδική Αραβία είναι ο καλύτερος πελάτης της βελγικής οπλοβιομηχανίας και τα όπλα που αγοράζει χρησιμοποιούνται στην πολύνεκρη επέμβαση της στην Υεμένη. Σύμφωνα με το Νόαμ Τσόμσκι, πολλοί Σαουδάραβες μεγιστάνες χρηματοδοτούν άμεσα τον ISIS χωρίς να διώκονται από το κράτος τους.[5]

Πλήθος ανάλογων στοιχείων υποβοήθησης του ISIS έχει δει το φώς για τον Ταγίπ Ερντογάν. Οι ενδείξεις αυτές όμως ποτέ δεν οδήγησαν το Βέλγιο σε μια επανεξέταση των σχέσεων του με τις δύο αυτές χώρες. Ο Ερντογάν  μάλιστα παρασημοφορήθηκε πρόσφατα από το Βέλγο βασιλιά και το Βέλγιο στήριξε απόλυτα την πρόσφατη συμφωνία Τουρκίας – ΕΕ που μετατρέπει το καθεστώς του σε κλειδοκράτορα της Ευρώπης.

Το Βέλγιο συμμετέχει στην εκπαίδευση του νέου ιρακινού στρατού που φτιάχτηκε εκ του μηδενός από τις δυτικές δυνάμεις κατοχής και στις επιχειρήσεις κατά του «Ισλαμικού Κράτους» στη χώρα αυτή.  Αναρωτιέται όμως κανείς σε τί ωφελούν οι σποραδικοί βομβαρδισμοί όταν δεν ερευνώνται και δεν ανακόπτονται όλες οι πηγές χρηματοδότησης και στήριξης του ISIS στην περιοχή. Ο ISΙS δε θα μπορούσε να υφίσταται αν όλες οι γύρω χώρες συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας ήταν τόσο εχθρικές απέναντί του όσο λένε.

Είναι δύσκολο να βρει κανείς κάποιον μουσουλμάνο των Βρυξελλών (περίπου 1/5 του πληθυσμού)  που να πιστεύει ότι οι βελγικές δυνάμεις στο Ιράκ βρίσκονται όντως εκεί αποκλειστικά και μόνο για να πολεμήσουν τον ISIS  και όχι για οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα.

Η ολοσχερής αποτυχία της πολιτικής τους δεν οδηγεί τα βελγικά αστικά κόμματα στο να την αναθεωρήσουν. Αντίθετα, θα προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν το φόβο ώστε να περιορίσουν και πάλι τα κοινωνικά κινήματα που είχαν αρχίσει να ξαναβρίσκουν το βηματισμό τους μετά τις επιθέσεις του Παρισιού.

I asked him his name. He said his name was Hussein. He came from Iraq. I asked him why he played the song. He said: ‘It’…

Δημοσιεύτηκε από Jan Busselen στις Τρίτη, 22 Μαρτίου 2016

Μια λαϊκή συγκέντρωση στη μνήμη των θυμάτων ξεκίνησε από νωρίς χθες το απόγευμα μπροστά στο χρηματιστήριο των Βρυξελλών.  Αντιπολεμικά συνθήματα γράφτηκαν στο δάπεδο και πρόσφυγες έπαιξαν μουσική μαζί με μόνιμους κάτοικους (όπως βλέπουμε στο βίντεο παραπάνω). Το βράδυ όμως έφτασαν ο Σαρλ Μισέλ και ο Γιουνκέρ (φωτό εξωφύλλου στο άρθρο) και ανενόχλητοι έβαλαν τα κεράκια τους στη μνημή ανθρώπων που θα ήταν ακόμα ζωντανοί αν δε συνέχιζαν να ρίχνουν λάδι στη φωτιά της Μέσης Ανατολής με την πολιτική τους.

Ούτε η αστυνομοκρατία και στρατοκρατία στους δρόμους της Ευρώπης, ούτε οι βομβαρδισμοί τους στο Ιράκ και τη Συρία μπορούν να σταματήσουν τους βομβιστές αυτοκτονίας. Απεναντίας, θα δημιουργήσουν κι άλλους. Το μόνο που μπορεί να αφαιρέσει τους τζιχαντιστές από τα ερείσματα τους είναι η αλλαγή της γενικότερης κατάστασης μέσα στην οποία τέτοιες τυφλές εκατόμβες φαντάζουν ως «δίκαιες» ακόμα και «ηρωϊκές » σε ένα κομμάτι της νεολαίας τόσο στις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις όσο και στη Μέση Ανατολη. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την ήττα των ιμπεριαλιστών και ρατσιστών στην ίδια την Ευρώπη.

 * O Γιώργος Βασσάλος διαμένει και εργάζεται στις Βρυξέλλες, είναι πολιτικός επιστήμονας με ειδίκευση στη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.