Μικρά και μεγάλα μυστικά για τον “Μαραμπού”

“Νίκος Καββαδίας, ο αρμενιστής ποιητής” του Μιχάλη Γελασάκη γεμίζει την εικόνα του ποιητή

| 22/01/2019

Η περίπτωση Νίκου Καββαδία επιβεβαιώνει την άγνοια μας για την ποίηση και τους ποιητές. Ευτυχώς! Ο Καββαδίας έρχεται να μας βάλει στη θέση μας, αυτή του μαθητή. Μαθητεία που δεν τελειώνει παρά μόνο μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και η γνώση μεγαλώνει μαζί με τη βεβαιότητα ότι δεν ξέρουμε τίποτα! Ναι, στον Καββαδία θα δούμε καθαρά το σωκρατικό Εν οίδα, ότι ουδέν οίδα και με αυτό θα πορευτούμε στο αχανές σύμπαν της ποίησης και των εκπροσώπων αυτής. Ο Καββαδίας με την ανεπιτήδευτη σιγουριά, τον γνήσια λαϊκό χαρακτήρα και με σαφείς προτεραιότητες στη ζωή του, διαλύει κάθε ψευδαίσθηση περί κατοχής της αλήθειας γύρω από μια τέχνη που διαρκώς εξελίσσεται και πάντα, μα πάντα, έπεται της ζωής. Ο Καββαδίας αυτό έκανε. Ακολουθούσε τη ζωή, την ανακάλυπτε και μέσα από τον λόγο και τη στάση ζωής του τη μετέδιδε. Δια θαλάσσης και ίσως δεν είναι τυχαίο ότι στην απεραντοσύνη των ωκεανών βρήκε και βούτηξε την ποίηση και την πεζογραφία του. Άρα, ένα ακόμη βιβλίο για τον Νίκο Καββαδία; Ναι, για να ενισχύσουμε τη γνώση μας γύρω από τη ζωή και το έργο του και για να συνεχίσουμε να ψάχνουμε τον Καββαδία και όλους τους ποιητές.

Το πολύπτυχο έργο του Μιχάλη Γελασάκη, “Νίκος Καββαδίας, ο αρμενιστής ποιητής” (Εκδόσεις Αγρα) έρχεται να μας αποκαλύψει και στην ουσία να μας μαρτυρήσει μικρά και μεγάλα μυστικά για τον ποιητή που μας ταξίδεψε όσο λίγοι. Φυσικά και δεν έχουμε να κάνουμε με μια κοσμοπολίτικη βιογραφία που ψάχνει και μένεις στις εντυπώσεις. Ούτε έχουμε να κάνουμε με απλή περιέργεια για τη ζωή του Καββαδία. Ο Γελασάκης το έργο και τον άνθρωπο θέλει να μας γνωρίσει. Απλό και όχι πρωτόγνωρο. Υπάρχει όμως μια διαφορά. Δεν “βρίσκει” ο Καββαδίας τον Γελασάκη, αλλά ο Γελασάκης τον Καββαδία. Ο συγγραφέας-ερευνητής δεν μένει σε αυτό που υπάρχει, αλλά ψάχνει αυτό που δεν έχουμε δει, διαβάσει, δεν υπάρχει δηλαδή για μας. Ο αναγνώστης που ξέρει τον Καββαδία από την πρώτη συλλογή, τη “Μαραμπού”, ή από τη μελοποίηση των ποιημάτων από τον Θάνο Μικρούτσικο, εδώ θα βρει τον άνθρωπο πίσω από τα λόγια και τις μελωδίες. Θα βρει τον δημιουργό και την πηγή της δημιουργίας και αυτή είναι ο “Μαραμπού” και οι αντιδράσεις, εκδηλώσεις γι’ αυτόν, οι φιλικές και επαγγελματικές σχέσεις.

Ο Γελασάκης εστιάζει στον ποιητή πριν και μετά το ποίημα. Μέσα από συνεντεύξεις, μαρτυρίες άλλων γι’ αυτόν, αλληλογραφία με ομότεχνους και φίλους, αναμνήσεις της αδελφής του Τζένιας, τον ναυτικό του φάκελο, ανέκδοτο έργο του, μεταφράσεις, κριτικές και πλούσιο φωτογραφικό, σπάνιο, υλικό, “γεμίζει” η εικόνα του ποιητή. Εξηγούνται πολλά απ’ όσα θέλαμε να μάθουμε, όπως την αφορμή για κάποιους στίχους, κατανοούμε την τάση φυγής, την αδυναμία στην άσωτη ζωή. Ο συγγραφέας-ερευνητής φαίνεται ότι κόπιασε πολύ για να συγκεντρώσει υλικό, το ταξινόμησε ευλαβικά και κάθε ενότητα, κάθε κεφάλαιο, αποπνέει σεβασμό και εκτίμηση για τον άνθρωπο και καλλιτέχνη Νίκο Καββαδία και ορθώς συμπυκνώνεται στον τίτλο ως “ο αρμενιστής ποιητής”.