Πριν τη λευκή σελίδα

«Δρ. Τζέκιλ και κύριος Χάιντ»

%cf%87%ce%b1%ce%b9%ce%bd%cf%843
Επιμέλεια: Αλέξανδρος Στεργιόπουλος - Λογοτεχνία + Ποίηση, Πριν τη λευκή σελίδα - 02/11/2016

Τι υπάρχει στο «πριν» κάθε συγγραφέα, κάθε ποιητή; Σαν αναγνώστες βρισκόμαστε πάντα στο «μετά», στη στιγμή που «περπατάει» το έργο του κάθε λογοτέχνη. Τη στιγμή που κατεβάζουμε το βιβλίο από το ράφι και το ξεσκονίζουμε, ο δημιουργός «ξεσκονίζει» τις σκέψεις του, τις προσλαμβάνουσες και τα ερεθίσματα που θα οδηγήσουν το χέρι του στο χαρτί για να γράψει κάτι καινούριο. Η διαδικασία ίσως είναι επίπονη και κοπιαστική πνευματικά για τον ίδιο, όμως θέλουμε να συμμετάσχουμε. Το διάβασμα είναι απόλαυση, αλλά τι ήταν αυτό που άναψε τη σπίθα για να πάρει φωτιά η πένα και να «ζωντανέψει» η λευκή σελίδα; Ποια ήταν η αφορμή για να «γεννηθούν» τα μεγάλα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας; Ψάχνουμε, βρίσκουμε και απαντάμε.

Πώς «γεννήθηκε» «Η παράξενη υπόθεση του Δόκτωρ Τζέκιλ και του Κυρίου Χάιντ» του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον

Η αρχική ιδέα «βρήκε» τον Στίβενσον ενώ κοιμόταν. Ήταν ένας εφιάλτης από τον οποίο τον ξύπνησε η γυναίκα του. Παρ’ όλα αυτά, η δημιουργία του «Δρ. Τζέκιλ και κύριος Χάιντ», όπως έμεινε γνωστό, οφείλεται στην ανησυχία και την αμφισβήτηση των πολιτών για μια εποχή. Συγκεκριμένα τη «βικτοριανή εποχή». Είναι η περίοδος (το μεγαλύτερο μέρος του 19ου αιώνα) που η βασίλισσα Βικτώρια διαφεντεύει την Αγγλία και η τεχνολογική πρόοδος κάνει άλματα. Παράλληλα, τα ευρωπαϊκά έθνη κατακερματίζουν τον κόσμο με τις αυτοκρατορίες τους. Την ίδια στιγμή, όμως, προς το τέλος του αιώνα, πολλοί άνθρωποι ξεκινούν να αμφισβητούν τα ιδεώδη της προόδου και του πολιτισμού. Έτσι αναπτύσσεται έντονα το αίσθημα της απαισιοδοξίας το οποίο διαχέεται και στους καλλιτεχνικούς κύκλους. Ο Στίβενσον, λοιπόν, συλλαμβάνει την ιδέα του σώματος που περιέχει δύο. Ητοι, τον πολυμαθή Δρ. Τζέκιλ και τον αχρείο κύριο Χάιντ. Το βιβλίο του αντικατοπτρίζει τον άλυτο δεσμό μεταξύ πολιτισμού και αγριότητας, καλού και κακού.

%cf%87%ce%b1%ce%b9%ce%bd%cf%842Το διάσημο έργο του Στίβενσον έχει φυσικά κι άλλες επιρροές. Πρώτα απ’ όλα η κοινωνική κατάσταση του Εδιμβούργου. Τότε, ήταν πολύ επικίνδυνο μέρος να ζεις. Η ιατρική σχολή πλήρωνε καλά για πτώματα, γεγονός που οδήγησε σε αύξηση δολοφονιών, ιδιαίτερα από φτωχούς, ενώ υπήρξαν κρούσματα αρπαγής πτωμάτων από τάφους. Έπειτα, η γοητεία του συγγραφέα για τη διττή φύση του ανθρώπου. Τον εντυπωσίαζαν ιστορίες για αξιοσέβαστους πολίτες που μεταμορφώνονταν σε άγριους εγκληματίες. Επίσης, επηρεάστηκε από τη «Θεωρία του Δαρβίνου» η οποία ανέτρεπε την οργανωμένη θρησκεία. Οι Βικτωριανοί δεν ήξεραν τι να πιστέψουν και στρέφονταν στο υπερφυσικό. Η Βιομηχανική Επανάσταση έπαιξε και αυτήν τον ρόλο της στη δημιουργία του βιβλίου. Οδήγησε σε μαζική εσωτερική μετανάστευση και σε συνδυασμό με τη φτώχεια σήμανε άνοδο της εγκληματικότητας. Τέλος, η ανανεωμένη πίστη στην παράλογη θεωρία για επιστροφή των προϊστορικών ανθρώπων και κυριαρχίας τους στον κόσμο.

Αμεση αναγνώριση

Το έργο δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο Λονδίνο το 1886 και αμέσως αναγνωρίστηκε ως σπουδαίο. Σε ανώνυμη κριτική στους “Times” τονίστηκε πως «τίποτα απ’ όσα έχει γράψει μέχρι σήμερα δεν μας εντυπωσίασε τόσο». Η κριτική επαίνεσε την «πρωτότυπη ιδιοφυΐα». Το πιο σημαντικό ήταν πως θεωρήθηκε ολοκληρωμένη μελέτη στην τέχνη της λογοτεχνίας του φανταστικού. Το έργο του Στίβενσον είναι μια καλά δομημένη ιστορία και μια ισχυρή και πάντα επίκαιρη παραβολή. Το βιβλίο μεταφέρθηκε στο θέατρο, πρώτα στη Βοστώνη και το Λονδίνο. Αργότερα έγινε βάση σε αναρίθμητες παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες.

%cf%87%ce%b1%ce%b9%ce%bd%cf%841

Πηγές: Dr Jekyll and Mr Hyde Literature Revision, gradesaver, wikipedia