Σκαλίζοντας τα γεγονότα | 13 Μαρτίου

Μια καθημερινή ματιά στην Ιστορία

Επιμέλεια: Σταύρος Χρονόπουλος, Εκδόσεις: Historical Quest - ΙΣΤΟΡΙΑ, Σκαλίζοντας τα γεγονότα - 13/03/2018

Το Περιοδικό και οι εκδόσεις Historical Quest συνεργάζονται και σας παρουσιάζουν μια καθημερινή ματιά σε ιστορικά γεγονότα. Γιατί η Ιστορία υπάρχει για να τη σκαλίζουμε…

13 Μαρτίου 624: Ο στρατός του Μωάμεθ νικά τους Κουραϊσίτες στη μάχη του Μπαντρ, η οποία αποτελεί το σημαντικότερο στρατιωτικό γεγονός στην ιστορία του Ισλάμ. Η μάχη έλαβε χώρα στην περιοχή Χετζάζ της δυτικής Αραβίας.

13 March 01

13 Μαρτίου 1639: Το κολλέγιο Χάρβαρντ παίρνει το όνομά του από τον κληρικό Τζων Χάρβαρντ. Το Χάρβαρντ είναι το παλαιότερο πανεπιστήμιο των Η.Π.Α.. Ιδρύθηκε το 1636 με το όνομα New College (Νέο Κολλέγιο) με πρότυπο τα παλιά αγγλικά πανεπιστήμια. Το 1639 πήρε το όνομα Harvard College από τον πρώτο ευεργέτη του, ένα νεαρό κληρικό με το όνομα Τζων Χάρβαρντ, απόφοιτο του Emmanuel College, Cambridge, ο οποίος κληροδότησε στο κολέγιο 400 βιβλία και 779 λίρες στερλίνες. Η πρώτη επίσημη αναφορά του Χάρβαρντ ως πανεπιστημίου και όχι ως κολεγίου έγινε στο νέο Σύνταγμα της Μασαχουσέτης, το 1780. Τη σημερινή του μορφή ως σύγχρονο ερευνητικό πανεπιστήμιο την έλαβε όταν ήταν πρόεδρός του ο Τσαρλς Γουίλιαμ Έλιοτ, την περίοδο 1869-1909. Είναι μέλος της άτυπης ομάδας παραδοσιακών αμερικανικών πανεπιστημίων που είναι γνωστή ως Ivy League («Συνδικάτο του Κισσού»), από τα φυτά που αναρριχώνται στους τοίχους των κτηρίων τους.

13 March 02


13 Μαρτίου 1781: Ο Ουίλιαμ Χέρσελ ανακαλύπτει τον πλανήτη Ουρανό. Ο Σερ Ουίλιαμ Χέρσελ (15 Νοεμβρίου 1738 – 25 Αυγούστου 1822) ήταν Βρετανός αστρονόμος και μουσικός, γερμανικής καταγωγής. Γεννήθηκε στο Αννόβερο και ήταν γιος μουσικού. Σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο και αφοσιώθηκε στη μελέτη των Μαθηματικών και της Αστρονομίας. Το 1774 κατασκεύασε ένα κατοπτρικό τηλεσκόπιο και το 1781 ανακάλυψε τον πλανήτη Ουρανό, ανακάλυψη χάρη στην οποία έγινε διάσημος. Την επόμενη χρονιά διορίστηκε προσωπικός αστρονόμος του Βασιλιά Γεωργίου του Γ΄. Το 1789 κατασκεύασε, υπό την αιγίδα του βασιλιά, ένα ισχυρότερο τηλεσκόπιο, με το οποίο ανακάλυψε δύο δορυφόρους του Κρόνου, το Μίμα και τον Εγκέλαδο. Ο Χέρσελ μελέτησε τα νεφελώματα και συνέταξε σχετικό κατάλογο που περιείχε 2.500 νεφελώματα, έργο το οποίο συνεχίστηκε από τον γιο του, Τζον Χέρσελ, ο οποίος έγινε κι αυτός διάσημος αστρονόμος. Έκανε ταξινόμηση των αστέρων, διπλών και περιοδικών, και έδωσε μια γενική εικόνα του Σύμπαντος. Ανακάλυψε πως ο Ήλιος δεν μένει ακίνητος, αλλά κινείται, με κατεύθυνση ένα σημείο στον αστερισμό του Ηρακλή, γύρω από το κέντρο του Γαλαξία, παρασύροντας μαζί του ολόκληρο το Ηλιακό σύστημα. Ανακάλυψε επίσης την υπέρυθρη ακτινοβολία το 1800, χρησιμοποιώντας θερμόμετρο και πρίσματα. Για την προσφορά του στην επιστήμη του χρίστηκε ιππότης το 1792.

 

13 March 03


13 Μαρτίου 1881: O Αλέξανδρος Β΄ της Ρωσίας δολοφονείται κοντά στο παλάτι του από ρίψη βόμβας. Ο Αλέξανδρος Β΄ Νικολάγεβιτς (29 Απριλίου 1818 – 13 Μαρτίου 1881), γνωστός ως Αλέξανδρος ο Ελευθερωτής, ήταν τσάρος της Ρωσίας από τις 3 Μαρτίου 1855 έως τη δολοφονία του το Μάρτιο του 1881. Είχε επίσης τον τίτλο του βασιλέα της Πολωνίας και του Μεγάλου Δούκα της Φινλανδίας.Λίγοι θα μπορούσαν να φανταστούν τον καιρό που ήταν τσάρεβιτς (δηλ. διάδοχος) ο μικρός Αλέξανδρος, ότι μεγαλώνοντας θα γινόταν ένας σπουδαίος ηγέτης ο οποίος θα αναμόρφωνε τη Ρωσία, με αποφάσεις τόσο τολμηρές και γενναίες που οι Ρώσοι είχαν να δουν από τον καιρό του Μεγάλου Πέτρου. Ο Αλέξανδρος Β΄ έτυχε εξαιρετικής μόρφωσης υπό την επίβλεψη του φιλελεύθερου ρομαντικού ποιητή και χαρισματικού μεταφραστή Βασίλι Ζουκόφσκι, μελετώντας πληθώρα επιστημών και μαθαίνοντας τις κυρίαρχες ευρωπαϊκές γλώσσες της εποχής. Ένα από τα σημαντικά βήματα του ήταν η σύναψη της Συνθήκης του Παρισιού το Μάρτιο του 1856 – με καλούς σχετικά όρους δεδομένου ότι η κατάσταση δεν ευνοούσε τη Ρωσία (στην Αγγλία ήταν ισχυρό το αίσθημα να συνεχιστεί ο πόλεμος μέχρι την ήττα και το διαμελισμό της Ρωσικής Αυτοκρατορίας). Τα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση της κατάργησης της δουλοπαροικίας στη Ρωσία έγιναν από τον αυτοκράτορα Αλέξανδρο Α΄ στην έκδοση του διατάγματος σχετικά με τούς αγρότες (1803).  Στις 19 Φεβρουαρίου (3 Μαρτίου) του 1861 στην Αγία Πετρούπολη ,ο Αλέξανδρος Β΄ υπέγραψε το μανιφέστο κατάργησης της δουλοπαροικίας και την κατάστασης των αγροτών που προέρχονταν από δουλοπαροικία με 17 νομοθετήματα.

13 March 04


13 Μαρτίου 1884:  Αρχίζει η πολιορκία του Χαρτούμ στο Σουδάν. Το 1821 μια στρατιωτική μονάδα των Αιγυπτίων εγκαθίσταται εκεί για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής. Δύο χρόνια αργότερα, το 1823, ο Μωχάμετ Άλι της Αιγύπτου κτίζει τη Χαρτούμ, η οποία εξελίχθηκε σε μεγάλο εμπορικό κέντρο στη δεκαετία του 1880. Το 1884-1885, όταν η περιοχή περιήλθε στην Αγγλοαιγυπτιακή διοίκηση η πόλη σχεδόν καταστράφηκε κατά την επανάσταση των Μαχδιστών (οπαδών του Μοχάμεντ Άχμαντ, γνωστότερου ως Μάχδι), που για δέκα μήνες κυριάρχησαν στην περιοχή. Ξανακτίστηκε από τον λόρδο Κίτσενερ το 1898. Οι κύριοι δρόμοι της πόλης, στη νέα ρυμοτόμηση, χαράχθηκαν κατά το σχήμα των διασταυρουμένων ταινιών της αγγλικής σημαίας.
13 March 05