Το ακριβό τίμημα των θαυμάτων

“Ο γάμος της Μαρίας Μπράουν”, του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, στο θέατρο της Οδού Κυκλάδων-Λευτέρης Βογιατζής

Γράφει ο Αλέξανδρος Στεργιόπουλος - Θέατρο + Χορός - 24/11/2017

Η εξέλιξη είναι η μοναδική σταθερά τούτου του κόσμου. Ο άνθρωπος, όμως, γεννημένος αλαζόνας και με την έπαρση χαμόγελο, νομίζει ότι μπορεί να επέμβει και να ορίσει την πορεία και την κατάληξη της. Ματαιοδοξία. Η δίψα για εξουσία και κυριαρχία φέρνουν στο προσκήνιο τη “βίαιη μεταβολή” και τότε ξεκινά η δύσκολη, επίπονη πορεία προς το θαύμα: το θαύμα της επιβίωσης σε απάνθρωπες συνθήκες, όπου μόνο οι ψυχροί και κυνικοί θα μείνουν όρθιοι. Όταν ο κόσμος αλλάζει, απότομα, το άτομο πρέπει να επιλέξει τι θα σώσει από την προηγούμενη κατάσταση, με ποιον θα πάει και ποιον θα αφήσει. Ωστόσο, η απόλυτη καταστροφή δεν αφήνει περιθώρια: Μόνος σου ζεις, μόνος σου παλεύεις, μόνος σου πεθαίνεις. Γίνεσαι σύμβολο, τραγικό, σε μια εποχή “λάμπει” από δύναμη, ευημερία, ανάπτυξη… Τέτοια είναι και η περίπτωση της Μαρίας Μπράουν, που φέτος το χειμώνα, στο θέατρο της Οδού Κυκλάδων-Λευτέρης Βογιατζής, θα εγγραφεί στη μνήμη του θεατρόφιλου κοινού. Ο Γιώργος Σκεύας, σκηνοθέτης της παράστασης, έκανε την κατάλληλη επιλογή σε θέμα και πρόσωπα και μας έδωσε κάτι αξιομνημόνευτο για τη φετινή θεατρική σεζόν.

Ο γάμος της Μαρίας Μπράουν” βασίζεται στην ταινία του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ και αφορά την ανοικοδόμηση της Γερμανίας και το “οικονομικό θαύμα” με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το “θαύμα” που απαίτησε την απώλεια του παρελθόντος, των αισθημάτων, των συναισθημάτων, των ψυχών. Η Μαρία Μπράουν, εν μέσω πολέμου, παντρεύεται τον Χέρμαν και ζει μαζί του για μίση μέρα και μία νύχτα. Ο σύζυγος της χάνεται, θεωρείται νεκρός, και η Μαρία μετά τη λήξη πολέμου πρέπει να διαχειριστεί τη νέα συνθήκη: αυτή της μοναξιάς μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, επώδυνα, ανελέητα. Η μητέρα της δεν είναι σε θέση να τη βοηθήσει. Εξαρτάται από τη Μαρία. Έτσι, αυτή θα κάνει ό,τι μπορεί για να πετύχει.

Μπορεί να μην γνωρίζει να κάνει κάτι, να μην έχει δουλέψει, να μην έχει κάποια δεξιότητα, όμως είναι αποφασισμένη. Το μόνο που της δίνει δύναμη είναι η σιγουριά της ότι ο άνδρας της ζει, ο γάμος της είναι “ζωντανός”. Γι’ αυτό και θα δικαιολογήσει τα πάντα στον εαυτό της. Την πορνεία, την πώληση αντικειμένων στη μαύρη αγορά, την εξαπάτηση, την ιδιοτέλεια, την απληστία… Ο,τι κάνει το κάνει για τον άνδρα της και για τον γάμο της, να μείνει άθικτο το μοναδικό όμορφο πράγμα στη ζωή της. Η επιστροφή του συζύγου όμως και η εξέλιξη της κοινωνίας και του στενού κοινωνικού της περιβάλλοντος θα την διαψεύσει με τον πιο τραγικό τρόπο.

Το σενάριο είναι αψεγάδιαστο. Η μετάφραση του Σκεύα πολύ καλή και η επιλογή της Λένας Παπαληγούρα στον πρωταγωνιστικό ρόλο η καλύτερη δυνατή. Η πολυβραβευμένη ηθοποιός, μετά την “Κατερίνα”, έχει την τύχη να ερμηνεύσει άλλον έναν σπουδαίο χαρακτήρα. Η “Μαρία Μπράουν”, όπως αναφέραμε, είναι σύμβολο για την εποχή της, για την πορεία της Γερμανίας προς την αναγέννηση. Εκφράζει όλα όσα ζει ο πληθυσμός, την αμηχανία και την προσπάθεια του να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Πασχίζει να κρύψει την ανθρωπιά και την ευαισθησία της και δηλώνει ότι “προτιμώ να κάνω εγώ τα θαύματα, παρά να περιμένω να γίνουν”. Και τα καταφέρνει πληρώνοντας το ακριβά. Η Παπαληγούρα με τη κίνηση της, με την εκφορά του λόγου, το βλέμμα της, αναδεικνύει την ατέρμονη εσωτερική πάλη με τον εαυτό της και τον αδίστακτο κόσμο. Εύθραυστη και δυνατή την ίδια στιγμή ενσαρκώνει την αθώα και τρυφερή Μαρία Μπράουν αλλά και την σκληρή, απάνθρωπη γυναίκα Μαρία Μπράουν.

Το υπόλοιπο καστ, Μάξιμος Μουμούρης, Γιάννης Νταλιάνης Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Γιώργος Συμεωνίδης, Νίκος Γεωργάκης, συμπληρώνει ιδανικά τον κόσμο της “Μαρίας Μπράουν”, σε όλους ρόλους, καθώς καθένας/καθεμία ερμηνεύει πάνω από έναν. Η κίνηση στη σκηνή μοιάζει με τις μπάλες του μπιλιάρδου, εξού και το τραπέζι που υπάρχει στο κέντρο της σκηνής.

Ο σκηνοθέτης σωστά προβάλει σε βίντεο τα κεφάλαια κάθε νέας σκηνής, όπως και τις εικόνες που “εξηγούν” την πλοκή, δίνουν στο κοινό να καταλάβει τι πραγματεύεται η παράσταση. Η ατμόσφαιρα είναι υποβλητική και σε αυτό βοηθούν τόσο τα κοστούμια (Άγγελος Μέντης που έχει και τα σκηνικά) όσο και η μουσική (Σήμη Τσιλαλή) και τα φώτα (Κατερίνα Μαραγκουδάκη). “Ο γάμος της Μαρίας Μπράουν” διαλύει κάθε (οικονομικό) θαύμα και μας αφορά όλους.

Info

Μετάφραση-Διασκευή-Σκηνοθεσία: Γιώργος Σκεύας

Σκηνικά-Κοστούμια: Αγγελος Μέντης

Μουσική: Σήμη Τσιλαλή

Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη

Φιλμ: Γιώργος Σκεύας

Βοηθός σκηνοθέτη: Γιάννης Σαβουιδάκης

Διεύθυνση παραγωγής: Ολγα Μαυροειδή

Παραγωγή: Γιώργος Λυκιαρδόπουλος-ΛΥΚΟΦΩΣ

Ηθοποιοί

Λένα Παπαληγούρα, Μάξιμος Μουμούρης, Γιάννης Νταλιάνης, Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Γιώργος Συμεωνίδης, Νίκος Γεωργάκης.

Μέρες και ώρες παραστάσεων

Τετάρτη 20.00 | Πέμπτη-Παρασκευή 20.30 | Σάββατο 21.00 | Κυριακή 19.00

Εισιτήρια

Τετάρτη-Πέμπτη-Παρασκευή:16€ κανονικό, 12€ φοιτητικό/ανέργων/ΑμεΑ
Σάββατο-Κυριακή:18€ κανονικό, 12€ φοιτητικό/ανέργων / ΑμεΑ

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού