Claude Vivier: Μεγάλο αφιέρωμα από τους Ergon Ensemble

Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Κεντρική Σκηνή, 13/2/2016, 20:30

| 10/02/2016

Ένα σημαντικό αφιέρωμα του ελληνικού μουσικού συνόλου Ergon Ensemble στον εξαιρετικό, αν και λίγο γνωστό, Καναδό συνθέτη, Κλωντ Βιβιέ. Ένας ιδιότυπος μουσικός που χαρακτηρίζεται από την συνεχή έρευνα και αναζήτηση τόσο μουσικών όσο και προσωπικών εμπειριών προς δόμηση ενός δικού του αισθητικού σύμπαντος που ξεφεύγει κατά πολύ από τις διάφορες  σχολές της σύγχρονης μουσικής.

Γεννημένος στο Μόντρεαλ, πέρασε τη μικρή του ηλικία σε καθολικό ορφανοτροφείο και για κάποιο καιρό θέλησε να ασπασθεί το ιερατικό αξίωμα. Αποφασίζει, όμως, να σπουδάσει μουσική και ευτύχησε να έχει σαν δάσκαλο τον μεγάλο Karlheinz Stockhausen, από τον οποίον επηρεάστηκε αρκετά παρά το γεγονός ότι ακολούθησε έναν εντελώς δικό του τρόπο έκφρασης. Στη συνέχεια, θήτευσε στο πλάι του  Olivier Messiaen και εμβαπτίστηκε στον καθολικισμό του και στον τρόπο μουσικής επεξεργασίας του τονικού ύψους και ρυθμού, κατόπιν δε, με τους  Gérard Grisey και Tristan Murail εισήλθε στο χώρο της φασματικής μουσικής και στις ιδιόμορφες ηχητικές πολυφωνίες, έχοντας την προέλευσή τους από την ανάλυση και την διαχείριση των αρμονικών χαρακτηριστικών του ήχου. Αλλά είναι η εντρύφησή του με αρχαίες μουσικές της Ανατολής που μετέβαλε παντελώς τον τρόπο του συνθέτειν. Οι μελωδίες φαίνεται να άρχονται από μια νότα ή μια απλή μελωδική γραμμή και η επεξεργασία τους συγγενεύει με τις ινδικές ragas πάρα με τη δυτική μουσική τεχνοτροπία. Επινοεί μια δική του γλώσσα που χρησιμοποιεί στα φωνητικά έργα με την βοήθεια της αυτόματης γραφής. Ο συνθέτης βρισκόταν πάντα σε ηχητική αναζήτηση, όπου κάθε καινούρια εμπειρία έχτιζε ένα αισθητικό περιβάλλον μιας πρωτότυπης και αιρετικής, μάλλον, προσέγγισης της μουσικής. Ο Κλώντ Βιβιέ χάθηκε νωρίς, όταν δολοφονήθηκε  το βράδυ της 7ης Μαρτίου 1983  από ένα περιστασιακό εραστή του. Είναι εντυπωσιακό πως δίπλα του ανευρέθη το ημιτελές τελευταίο έργο του, με τίτλο «Πιστεύεις στην αθανασία της ψυχής;», με περιεχόμενο προφητικό σχετικά με τον τρόπο θανάτου του.

claude_vivier_

Στο έργο του Καναδού συνθέτη, πέρα από τις όποιες ανατολικές προσμίξεις, υψηλή θέση κατέχουν ο Tchaikovsky  και ο Mahler χωρίς, βέβαια, να λειτουργούν δεσμευτικά απέναντι στις μουσικές του αναζητήσεις. Τα πέντε έργα που θα ακουστούν στο αφιέρωμα του είναι τα εξής:

Et je reverrai cette ville étrange: Μελωδίες από το παρελθόν του συνθέτη, μελαγχολία που απορρέει από παλιές ιστορίες, αλλά και η ελπίδα για ανασύνθεση της χρονικής συνέχειας που διακόπτει η ανθρώπινη ζωή, χαρακτηρίζουν το έργο αυτό.

Shiraz: Μια πόλη στο Ιράν, αληθινό μαργαριτάρι κατά τον συνθέτη, ενέπνευσε το συγκεκριμένο έργο για σόλο πιάνο, το οποίο είναι «εμμέσως» αφιερωμένο σε δύο τυφλούς τραγουδιστές που ο Βιβιέ παρακολούθησε επί ώρες στην αγορά της Σιράζ.

Pulau Dewata: Ο τίτλος του έργου, που είναι αφιερωμένο στους κατοίκους του Μπαλί, σημαίνει στα ινδονησιακά «νησί των θεών».

Paramirabo: Ένα έργο που διερευνά όλες τις πιθανές σχέσεις οι οποίες δημιουργούνται ανάμεσα στους τέσσερις ερμηνευτές.

Bouchara: Ένα μακρόσυρτο τραγούδι αγάπης, με κείμενο που αποδίδεται σε μια επινοημένη γλώσσα, τη γλώσσα της αγάπης, μια ιστορία που επαναλαμβάνει διαρκώς τον εαυτό της…

claude-vivier_900x750Για την μουσική του ο Βιβιέ έχει δηλώσει πως «αποτελεί ένα παράδοξο. Συνήθως, στη μουσική έχουμε μια ανάπτυξη, μια κατεύθυνση ή ένα σκοπό, κάτι που σε μένα συμβαίνει όλο και λιγότερο. Εγώ κάνω απλώς προτάσεις, μουσικές προτάσεις που με κάποιον τρόπο δεν οδηγούν πουθενά. Από την άλλη, πάλι, κάπου οδηγούν, αλλά με μια πιο γενική και δυσδιάκριτη έννοια».

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Et je reverrai cette ville étrange (1981)
για ενόργανο σύνολο

Shiraz (1977)
για σόλο πιάνο
Χρήστος Σακελλαρίδης (πιάνο)

Pulau Dewata (1977)
για ενόργανο σύνολο

Διάλειμμα

Paramirabo (1978)
για φλάουτο, βιολί, τσέλο και πιάνο.
Νίκος Νικόπουλος (φλάουτο), Κώστας Παναγιωτίδης (βιολί), Δημήτρης Τραυλός (τσέλο), Στέφανος Νάσος (πιάνο)

Bouchara (1981)
σε κείμενο του συνθέτη,
για σοπράνο, κουιντέτο ξύλινων πνευστών, κουαρτέτο εγχόρδων και κρουστά.

Μουσική διεύθυνση: Kasper De Roo
Σολίστ: Άρτεμις Μπόγρη (σοπράνο)

ERGON ENSEMBLE
Συμμετέχουν οι μουσικοί: Νίκος Νικόπουλος (φλάουτο), Χριστίνα Παντελίδου (όμποε), Σπύρος Τζέκος (κλαρινέτο), Δημήτρης Ντακοβάνος (φαγκότο), Μάνος Βεντούρας (κόρνο), Σπύρος Λασκαρίδης (τρομπέτα), Μπάμπης Ταλιαδούρος (κρουστά), Μάριος Νικολάου (κρουστά), Ανδρέας Φαρμάκης (κρουστά), Γωγώ Ξαγαρά (άρπα), Στέφανος Νάσος (πιάνο), Χρήστος Σακελλαρίδης (πιάνο), Κώστας Παναγιωτίδης (βιολί), Παναγιώτης Τζιώτης (βιολί), Χαρά Σειρά (βιόλα), Δημήτρης Τραυλός (τσέλο), Νίκος Τσουκαλάς (κοντραμπάσο)

Σχεδιασμός ήχου: Κατερίνα Βάμβα
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Αλέξανδρος Μούζας

13 Φεβρουαρίου  2016
20:30Κεντρική Σκηνή

Κανονικό: 15 – 18 €
Μειωμένο ή Μικρή Παρέα
(5-9 άτομα): 11 – 14 €
Μεγάλη Παρέα
(10+ άτομα): 9 – 12 €
ΑΜΕΑ & Άνεργοι: 5 €
Συνοδός ΑΜΕΑ: 10 €

Γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Βιολογία στην Ιταλία και στην Ελλάδα. Παράλληλα, έπαιξε ως μουσικός παραγωγός σε πολλά ραδιόφωνα για πολλά χρόνια και έγραψε ως μουσικός κριτικός σε μια σειρά περιοδικά. Αυτό συνεχίζει μέχρι και σήμερα.