Dr. John

Ένας σαμάνος από την Νέα Ορλεάνη ανεβαίνει χορεύοντας στους ουρανούς

| 10/06/2019

Με αφορμή τον πολύ πρόσφατο θάνατο του θρυλικού μουσικού και περφόρμερ από την Νέα Ορλεάνη, Dr. John, επαναφέρουμε στο προσκήνιο μια συνέντευξη που του είχαμε πάρει, τέλη του ’90, όταν είχε έλθει στην Αθήνα για μια συναυλία. Με κάποιες μικρές παρεμβάσεις στην εισαγωγή και την συζήτηση παραθέτουμε εδώ το κείμενο μας που εξηγεί με τα λόγια του ίδιου του Δόκτωρα το μουσικό προφίλ του.

Παράξενο φρούτο αυτός ο Dr. John.Γεννήθηκε  στη Νέα Ορλεάνη και ενώ δεν είναι μαύρος κατείχε το έγχρωμο βίωμα όσο κανείς άλλος! Πληθωρικός στο ταλέντο και το μέγεθος, αποκαλύφθηκε το 1968 εν μέσω χιπισμού και ροκ διαμαρτυρίας ως  αφρικανός σαμάνος, ψυχεδελικός γιατρός των ήχων  δια πάσα νόσο του σύγχρονου τρόπου ζωής. Ο Dr. John , o Νight Tripper-o νυχτοπερπατητής-σε αντίθεση με τους λευκούς ροκάδες-τους “Day Trippers”-που μόνο την ημέρα επιβιώνουν- ο Dr. John γιάτρευε με τη μουσική- που αντλούσε απ’ το ρυδμ εντ μπλουζ, τη σόουλ, το ροκ εν ρολ, τη τζαζ και το φανκ- θεράπευε τις ψυχές των ανθρώπων, επηρεασμένος από την Marie Laveau, την αυθεντική voodoo queen-  ήτοι, την μαύρη μαγεία, που είναι σκέτη μαγεία αλλά και swamp μπλουζ μαζί- ήγουν ,την δαιμονική  μουσική που αντηχούν οι βαλτότοποι της Λουϊζιάνα. Ο Dr John ή αλλιώς, Malcolm John Rebennack που- μάλλον- γεννήθηκε τον Νοέμβρη του ’41 και μορφώθηκε μουσικά στα διάφορα μπλουζ κλαμπ που έτρεχε με τον πατέρα του- αυτός ο μουσικός που είχε γράψει δεκάδες δίσκους και συμμετάσχει, ως γκεστ σταρ, σε εκατοντάδες άλλους, ο Dr. John , γκουρού όλων των ροκ αστεριών που σέβονται το όνομά τους. Ο καλλιτέχνης που έκανε φυλακή λόγω ουσιών και τραυματίστηκε σοβαρά στο αριστερό του χέρι. Είναι, όμως, η πίστα της σκηνής όπου ο άνθρωπος ντυμένος με παράξενες στολές, με φτερά, με  πετσιά, με φυλακτά Gris Gris και με μπαστούνια, δοκίμαζε την δύναμη της τέχνης του πάνω στο κοινό. Μια συζήτηση με τον Δόκτορα John μπορεί, ίσως, να φωτίσει κάπως τον παράδοξο χαρακτήρα του.

Εντέλει, η οικογένειά σου έπαιξε και αυτή τον ρόλο της.

-“Ναι! Η θεία μου  η Andre μου έμαθε πώς να παίζω  μπούγκι- γούγκι ενώ ο πατέρας μου με πήγαινε συχνά σε κλαμπ γιατί σαν ηλεκτρολόγος διόρθωνε τα ηχητικά τους συστήματα.

Έξω από ένα μπαρ γνώρισα και τον θρυλικό Professor Longhair, μαύρο μπλουζίστα ολκής και περίεργο άνθρωπο γιατί  συνήθιζε να κάθεται πάνω σε δέντρα! Τον γνώρισα όντας έφηβος και αυτός μου μίλησε σαν ίσο προς ίσο μαθαίνοντάς μου κάποια κόλπα!”.

Ήταν, λοιπόν, «ατύχημα» που ένωσες εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους μουσικά είδη; Ή είπες, θα παίξουμε 5-6 διαφορετικές  ιδέες,  έχοντας υπ’ όψιν  και το μουσικό αποτέλεσμα;

-“Πολλές φορές στη ζωή μου κάνω πράγματα χωρίς να περιμένω κάτι συγκεκριμένο-το αποτέλεσμα περισσότερο με  “ατύχημα” μοιάζει που έρχεται από κάποιο κοσμικό παλιάτσο.

Με το να δουλεύεις σκληρά δεν σημαίνει πως θα έχεις και αποτέλεσμα! Ακόμη και το καλύτερο μουσικό σχέδιο μπορεί να τιναχθεί στον αέρα! Αυτά τα πράγματα συμβαίνουν απρόβλεπτα- άσε που πιστεύω πως ότι είναι να γίνει θα γίνει”.

Σε ένα τραγούδι  λες “δεν θέλω να ξέρω για το κακό, μόνο για αγάπη” και όλοι οι στίχοι περνάνε μια θετική στάση ζωής. Γιατί οι μουσικοί πρέπει να υποφέρουν γενικώς;

-«Θα έλεγα ότι οι περισσότεροι από εμάς δεν έχουν αίσθηση

της μπίζνας- περισσότερο μας ενδιαφέρει η καλλιτεχνική πλευρά της ζωής-πιο πολύ ενδιαφέρεσαι για τη μουσική παρά για τα λεφτά. Αλλά αν δεν πληρωνόμαστε, ποιος θα σε θρέψει, ποιος θα πληρώσει για το σπίτι σου;! Ίσως έχει να κάνει με την ίδια τη φύση της μουσικής γιατί σε κρατά σε συνεχή εναλλαγή, σε γεμίζει συναισθήματα και δεν σε απασχολεί ο Dow Jones γιατί η τέχνη είναι κάτι το φυσικό βγαίνει από τους πόρους του σώματος σου, είναι ευλογία και όταν δεν προσέχεις τη μουσική σου, καταλήγεις να γράφεις μόνο για τα λεφτά το ταλέντο εξαφανίζεται- η φαντασία  στερεύει”.

Όταν ηχογραφείς τις ιδέες  σου πως εμπνέεις τους μουσικούς σου; Έχεις έτοιμους ήχους ή τους διαμορφώνεις στο στούντιο;

-“ Η μουσική είναι ίσως η πιο αυθόρμητη τέχνη που εξαφανίζεται στον αιθέρα ακόμη και όταν ηχογραφείται. Όλοι έρχονται με κάποιες ιδέες. Σαν μια μπάντα κυμάτων (“wave band”) θυμίζουν κύματα και τέτοια πράγματα-  ωκεανούς και χρώματα- ένας έρχεται και είναι μέσα στον ρυθμό της μπάντας και  ο άλλος έξω- σαν κύματα τη νύχτα, κάποτε κολλάμε για λίγο άλλοτε καθόλου και έτσι πάει το πράγμα”.

Στον τελευταίο (τότε, 1998) δίσκο σου,  “Anutha Zone” που κατ’ εμέ είναι ένα λαμπρό comeback– μια επανάκαμψη σαν το “GoinBack To  New Orleans” του ‘92- σ’ αυτή τη παράξενη ζώνη η έμπνευση ακούγεται χαοτική. Τι εικόνες είχες στο μυαλό σου όταν το  έγραφες;

 -“ Νομίζω ότι μουσική αυτού του είδους ζωγραφίζει περισσότερες εικόνες για σένα παρά για μένα! Όλοι οι μουσικοί

προσθέτουν χρώματα έως ότου δεν έχεις τη  δύναμη να προχωρήσεις φτάνοντας έτσι στο  τελικό αποτέλεσμα. Αλλά είναι εκείνη η στιγμή που η  εικόνα αλλάζει μπροστά στα μάτια και τα αυτιά σου! Σαν να έχεις το όχημα στον αυτόματο πιλότο και σε οδηγεί αυτό”.

Συνεχώς αναφέρεσαι στο Gris Gris. Τι είναι ακριβώς;

-“ Gris Gris…ξέρεις οι άνθρωποι έξω από την Νέα Ορλεάνη-και εμείς!- το ονομάζουν Voodoo και το θεωρούν τρομακτικό και γράφει γι’ αυτό ο τύπος και ακούγονται φοβερά πράγματα! Στην Νέα Ορλεάνη λένε ότι υπάρχει η αρχαία εκκλησία του Gris Gris και όλοι εκεί έχουν κατανόηση είναι σαν κοινότητα και σ’ αυτόν εδώ τον χώρο  οι άνθρωποι έχουν γνώση των παλιών τρόπων που λειτουργούν στις κοινότητες και προσφέρουν γιατρειά  για τα ζώα και τους ανθρώπους και αν έχει καλά αποτελέσματα ποιος ενδιαφέρεται από πού έρχεται.

Και δεν υπάρχει εδώ στη Νέα Ορλεάνη θέμα μαύρων ή λευκών-μπορεί οι λευκοί να είναι ροζ και οι μαύροι ίσως  καφέ ή κάτι άλλο αλλά δεν υπάρχει κάτι που να είναι λευκό ή μαύρο! Αλλά τα πάντα έχουν τις αποχρώσεις του γκρίζου και το Gris Gris όπως το ονομάζουμε είναι αυτή η εικόνα-τίποτε δεν πέφτει στο ένα άκρο ή στο άλλο. Η αληθινή ζωή είναι κάπου ανάμεσα στα άκρα! Και αυτό είναι η ουσία”.

Μιλώντας για θρησκεία, το “Hello God”, είναι το γκόσπελ κατά Dr. John;

-“ Όταν το έγραφα δεν είχα σκοπό να το ονομάσω έτσι- έχω, ίσως, διαβάσει πολλούς μύθους του Aισώπου.  Δεν είμαι θρησκευόμενος αλλά όπως όλοι μας έχουμε  τις στιγμές μας και διάφορες σκέψεις που έρχονται στο μυαλό μας είναι σαν προσευχές για μένα. Μιλάω στο θεό όπως κάνω σ ’αυτό το τραγούδι. Δεν κάνω κάτι που δεν συνηθίζω… αλλά έτσι προσεύχομαι, ξέρεις- με ακούς; είσαι κοντά μου; ή είσαι μακριά με τον υπόλοιπο κόσμο σε κάποια γωνιά της πόλης; τι κάνεις; Έχω  την  αίσθηση αυτή  που και που. Απλά μεταφέρω τις σκέψεις μου”.

Και όλα αυτά με τον άνθρωπο-κοτόπουλο και τον χορευτή φιδιών; Έρχονται πάντοτε από την μεγάλη πανηγυριώτικη παράδοση της Νέας Ορλεάνης;

-“ Ακριβώς… είναι τότε που έκλεβα ιδέες από τα παλιά μίνστρελ σόου… τότε  που  ήμουν παιδί και έβλεπα όλους τους περιέργους τύπους να παρελαύνουν στη γειτονιά μου. Με πήγαινε ο πατέρας μου και έτσι, όταν άρχισα να τα παρουσιάζω στα τέλη των 60’ς φάνηκαν κάπως εκτός εποχής. Δεν μου άρεσε να κάθομαι σαν κούτσουρο στη σκηνή όπως τα περισσότερα, τότε, συγκροτήματα. Αλλά ποτέ δεν κατάλαβα όταν η αστυνομία  μιας πόλης του Σεντ Λιούις στο Μιζούρι μου φώναξε:

“Είστε όλοι υπό κράτηση!” Ίσως επειδή είχαμε μια γυμνή χορεύτρια  ή εκείνο το ζωάκι, τον Prince Kiama, που έκανε περίεργα πράγματα επί σκηνής”.

Θεωρείσαι ζωντανός μύθος! Σε θαυμάζουν οι ρόκερς, οι τζαζίστες όλοι, εν γένει, οι μουσικοί. Σε θεωρούν εικόνισμα! Αλλά μπορείς τώρα πια να γυρίζεις και να είσαι πραγματικά ο εαυτός σου-είσαι ευχαριστημένος όπως ήλθαν τελικά  τα πράγματα;

 -“Ναι, βεβαίως!…Έχω την ευλογία ότι μπορώ να παίζω μουσική… αυτό αγαπώ να κάνω… γεννήθηκα στη Νέα Ορλεάνη όπου οι άνθρωποι δεν βάζουν ταμπέλες στη μουσική… και σαν στούντιο μουσικός έπαιξα τα πάντα, από  κάντρι εντ ουέστερν έως χιλμπίλι- ροκαμπίλι, ρυδμ εντ μπλουζ, ροκ εν ρολ και τζαζ, οτιδήποτε! Οι παλιοί μου το έλεγαν, ξέρεις, το μόνο πράγμα που δεν παίζαμε ήταν κλασική μουσική αλλά έτσι κι’ αλλιώς δεν είχα κλασική παιδεία! Μας έλεγαν να σεβόμαστε τη  μουσική και ότι δεν υπάρχει καλή ή κακή μουσική ότι παίζεις να το παίζεις  όσο καλύτερα μπορείς. Να είσαι αληθινός με  τη μουσική. Και ακόμη τους σκέφτομαι και αισθάνομαι βαθιά συναισθήματα και υπερηφάνεια που ήταν δάσκαλοί μου.”