Ο Gramatik, η μουσική, η πειρατεία και η μουσική βιομηχανία

Έγκλημα ή απελευθέρωση;

| 10/07/2014

#Ο κύριος Gramatik, ένας από τους πιο επιτυχημενους παραγωγούς των τελευταίων χρόνων, ξεσπάθωσε πάλι, υπέρ της πειρατείας(!) Και με αυτήν την αφορμή, ιδού μια μικρή ιστορία για τα κατορθώματα του Denis του τρομερού, από τη Σλοβενία, που, με τη βοήθεια της συλλογής κασετών της αδερφής του, έφτασε μέχρι το Μπρούκλυν αλλά δεν ξέχασε τις ρίζες του…

Όταν με ρωτάτε γιατί εγκρίνω την πειρατεία και διανέμω τη μουσική μου δωρεάν, ένα βασικό πράγμα που πρέπει να καταλάβετε είναι πως μεγάλωσα σε μια οικογένεια της εργατικής τάξης, οπότε, αν δεν υπήρχαν οι σπασμένοι κώδικες και τα πειρατικά sites, ποτέ δεν θα είχα την οικονομική δυνατότητα να αγοράσω όλα αυτά τα ακριβά μουσικά προγράμματα για να μάθω να φτιάχνω μουσική, για να μην αναφερθώ στους αμέτρητους δίσκους που με ενέπνευσαν να γίνω παραγωγός εξαρχής.

Έτσι ξεκινάει η τελευταία δήλωση – κείμενο με την οποία ο Denis Jasarevic (aka Gramatik) μέσω της σελίδας του στο facebook, υπενθύμισε τη θέση του για την πειρατεία, το free downloading και τον τρόπο με τον οποίο επιθυμεί ο ίδιος να διανείμει τη μουσική του. Τόσο απλά. Χωρίς πολλά πολλά ιδεολογικά μπερδέματα, χωρίς δυσπρόσιτους και πολύπλοκους συλλογισμούς. Ας ξανασκεφτούμε τώρα: πόσο πολύ μετράνε οι εκστρατείες που, είτε μέσω της επίκλησης στο φιλότιμο, είτε μέσω του φόβου, προσπαθούν να μας πείσουν ότι η πειρατεία, δηλαδή η ελεύθερη πρόσβαση σε κάποιο μέρος των παραγόμενων έργων τέχνης (μουσική ή κινηματογράφος κυρίως) είναι έγκλημα, μπροστά σε αυτή την τόσο λογική εξήγηση που ο κύριος Jasarevic δίνει;

gramatik1

«Δεν θα υπήρχε Gramatik αν δεν υπήρχε η πειρατεία» συνεχίζει, και εδώ έρχεται στο προσκήνιο όχι το αίτημα για μια καθολική και ερασιτεχνική ενασχόληση με την τέχνη αλλά (τουλάχιστον) για ελεύθερη πρόσβαση σε αυτήν. Από τη σκοπιά της δυνατότητας που πρέπει να έχουν «όλα τα παιδιά της γης» (ανεξάρτητα από το αν η ζωή τους περιγράφεται ως no budjet story) στο να ανακαλύψουν αυτά στα οποία έχουν κλίση, αυτά που μπορούν να τους προκαλούν ενδιαφέρον, αυτά τα ίδια που μπορούν να τα εξελίξουν,  να τα επικοινωνήσουν και να δημιουργήσουν…

Ενδιαφέρον υπάρχει και στη συνέχεια της δήλωσής του όμως, όπως και στη συνομιλία που ξεκινάει επ’ αφορμής αυτής, με χρήστες του facebook. «Και αν δεν υπήρχατε και όλοι εσείς που για κάποιον λόγο έρχεστε στα σόου μου σε μεγάλους αριθμούς σε  όλο τον κόσμο, θα ήμουν ακόμα ο άφραγκος τύπος που ψάχνει να κατεβάσει διάφορα από το pirate bay», σημειώνει ο επιτυχημένος Gramatik παραδεχόμενος κάτι με το οποίο ο γράφων δε διαφωνεί. Όντως πολλοί μουσικοί και γκρουπ, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια ψάχνουν ανεξάρτητους δρόμους για να κατορθώσουν να απεγκλωβιστούν λιγότερο ή περισσότερο από τη μέγγενη των μεγάλων εταιριών μουσικής. Σε μια τέτοια βάση ενώ παρέχουν δωρεάν τη μουσική τους μέσω διαδικτύου, διατηρούν το δικαίωμα να «ενισχύονται» με κάποιο τρόπο και οικονομικά από αυτή. Μέσω αντιτίμου σε συναυλίες, φεστιβάλ και άλλα δρώμενα που οργανώνουν οι ίδιοι (όσο περισότερο μπορούν γιατί πολλές φορές δεν γίνεται εύκολα χωρίς τον διοργανωτή) ή συμπράττοντας με άλλους καλλιτέχνες. Διατηρούν το δικαίωμα να ενισχύονται ακόμη και απευθείας από ακροατές – συμμέτοχους (και όχι μόνο πελάτες) που μπορούν -παρόλο που διατίθεται δωρεάν η μουσική στο διαδίκτυο- να την αγοράσουν κανονικά τον δίσκο από καταστήματα η από το ίντερνετ στηρίζοντας έτσι έμπρακτα μια δουλειά που τους αρέσει και απολαμβάνοντας το έργο σε μία -ας πούμε- μεγαλύτερη πληρότητα (ας σκεφτούμε π.χ. το artwork που συνοδεύει ένα δίσκο). Παρά τις αντιφάσεις και τους προβληματισμούς που μπορεί να γεννιούνται λοιπόν, πολλοί καλλιτέχνες επιχειρούν να κινηθούν όσο το δυνατόν ανεξάρτητα αλλά ταυτόχρονα να χρηματοδοτούν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό με το έργο τους το βιοπορισμό τους και τη δυνατότητα να συνεχίσουν να το παράγουν. Και αυτό έχει σημασία να το υπογραμμίσουμε για πολλούς λόγους…

Βέβαια, το πιο ωραίο που έχει σημασία να υπογραμμίσουμε στην περίπτωση του Grammatik δεν είναι μόνο τα λόγια αυτά καθεαυτά, αλλά η βιωματική διάσταση που έχουν, αφού στην πραγματικότητα ο μουσικός εδώ, υπερασπίζεται την ιστορία του, η οποία άρχισε αρκετά χρόνια πριν…

Στο Portoroz της Σλοβενίας όπου γεννήθηκε ο Denis, όπως αναφέρεται στη βιογραφία του στο Beatport (διαδικτυακό music store που ουσιαστικά αποτέλεσε το μέσο που τον έκανε γνωστό)  ξεκίνησε στενές επαφές με τη μουσική από την ηλικία των τριών «όταν η μητέρα του τον έπιασε κολλημένο στο ραδιοκασετόφωνο να χώνει τη μύτη του στις κασέτες της αδερφής του» που κινούνταν σε ακούσματα funk, jazz, soul and blues κυρίως από την αμερικάνικη ήπειρο. Στην ηλικία των δεκατριών θα σκαρώσει τα πρώτα του beats και σύντομα εκμεταλλευόμενος το file sharing και το free downloading στο ίντερνετ θα γίνει γνωστός σε όλη την Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ. Ειδικά στις ΗΠΑ το hype που δημιουργείται θα του δώσει γρήγορα την ευκαιρία να υπογράψει με εταιρία και να καταλήξει τελικά να εγκατασταθεί στο Μπρούκλυν, αφήνοντας πίσω του τις θάλασσες της Αδριατικής.

Το ντεμπούτο άλμπουμ του αποδεικνύει την προσήλωση του στις αρχικές μουσικές αναφορές του (από την εποχή που ήταν τρίχρονο παιδάκι) και την πολύ σημαντική μετέπειτα γνωριμία του με το hip – hop και μουσικoύς, όπως ο Dr. Dre και o RZA των Wu Tang Clan. Στην πραγματικότητα οι μουσικές του κατ’ αρχήν φτιάχνονται ως hip -hop beats, χωρίς βέβαια να αποτελούν τυπικό παράδειγμα του συγκεκριμένου μουσικού φάσματος. Ο δίσκος σημειώνει τεράστια επιτυχία και παραμένει για 6 μήνες στα Top 100 Chill Out charts, με τον ίδιο να δηλώνει ότι δεν περίμενε στην πραγματικότητα μια τέτοια εξέλιξη. «Τα μόνα άλμπουμ που πουλούσαν στο Beatport ήταν techno και house» θα πει, ενώ για το δικό του (που το Beatport κατηγοριοποίησε ως «chill out» ) θα συνεχίζει λέγοντας ότι «ως hip – hop δίσκος δεν περίμενα να πουλήσει ούτε ένα κομμάτι»…

Το άλμπουμ βέβαια ξεπούλησε και η πορεία στη συνεχεία ήταν ακόμη καλύτερη. Ένα χρόνο μετά το δισκογραφικό του ντεμπούτο υπογράφει στην Pretty Lights Music, μια μεγαλύτερη δισκογραφική, που όμως έχει ως πολιτική της, τη δυνατότητα να κατεβάσει ο χρήστης όλη τη μουσική που της ανήκει, κάτι που όπως είδαμε και από την αρχή ταιριάζει και με τη φιλοσοφία του Grammatik. Αυτή τη φιλοσοφία ο ίδιος από εκείνη την περίοδο θα την συμπυκνώσει στη φράση “freeing music by making music free”: ελευθερώνουμε τη μουσική με το να τη φτιάχνουμε και να την παρέχουμε ελεύθερα (δωρεάν).

Όταν κυκλοφορεί τον δίσκο μανιφέστο αυτής της λογικής #digitalfreedom θα πει:

Το νέο μου EP έχει τον τίτλο #digitalfreedom. Ως καλλιτέχνης, που βάσισε ολόκληρη την καριέρα του στην πλατφόρμα της κοινής χρήσης αρχείων δωρεάν, είμαι αφοσιωμένος στην καταπολέμηση των προσπαθειών ελέγχου και λογοκρισίας στο διαδίκτυο, για τις οποίες έχουμε ακούσει τόσα πολλά τους τελευταίους μήνες. Οι μπάσταρδοι προσπαθούν να ακρωτηριάσουν το διαδίκτυο σε παγκόσμια κλίμακα με τους νομοθετικές ρυθμίσεις όπως οι ACTA / SOPA / PIPA και είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν ακόμη περισσότερα που έρχονται, επομένως και αυτό το άλμπουμ είναι υπέρ της διάδοσης της συνειδητοποίησης του τι γίνεται! Τα απορρίπτουμε όλα αυτά, ποτέ δεν θα σταματήσουν τη διαμοίραση αρχείων (sharing), το Διαδίκτυο είναι το βασίλειο μας, ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!

Κάπου εκεί είχε φτάσει και η στιγμή, ο Grammatik να φτιάξει το δικό του label, κάτι που πραγματοποεί το 2013, με το όνομα Lowtemp από το low temperature (χαμηλή θερμοκρασία). Θέλοντας, όπως ο ίδιος θα πει, «να καταδείξει πως οι μουσικές του θα είναι cool»…

Και για να πούμε την αλήθεια η μουσική του είναι είναι αρκετά cool. Παραμένει μπλεγμένη ανάμεσα σε πολύπλοκα σταυροδρόμια, όπου το funk συναντιέται με τη dubstep και το hip – hop με house, jungle ακόμη και drum n bass τεχνοτροπίες. Με -πολλές φορές- όντως smooth και low tempo διάθεση, αλλά και με αρκετά καταιγιστικούς ρυθμούς κάποιες άλλες, οι αναφορές του Grammatik εκτείνονται πλέον από το Μπρούκλυν μέχρι τα πατρώα βαλκανικά εδάφη…

Αποτελεί έτσι αγαπημένη επιλογή (και για τον γράφοντα) σε πολλές και διαφορετικές περιπτώσεις, κάνοντας παρέα και με άλλους «μπλεγμένους» του είδους, όπως οι Chinese Man, ο Proleter, οι Thievery Corporation κ.ά.

Ο Grammatik εμφανίστηκε πρόσφατα σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα , ενώ κυκλοφόρησε το τελευταίο του άλμπουμ μέσα στο 2014 με τον τίτλο The Age of Reason. Το άλμπουμ μπορείτε να ακούσετε ολόκληρο εδώ για να βγάλετε και τα δικά σας συμπεράσματα:

Εδώ, επίσης, μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την πρόσφατη δήλωση του Gramatik μέσα από τη σελίδα του στο facebook, που αποτέλεσε μια επιπλέον αφορμή για να γραφτεί αυτό το άρθρο:

‘Όταν με ρωτάτε γιατί εγκρίνω την πειρατεία και διανέμω τη μουσική μου δωρεάν, ένα βασικό πράγμα που πρέπει να καταλάβετε είναι πως μεγάλωσα σε μια οικογένεια της εργατικής τάξης, οπότε αν δεν υπήρχαν οι σπασμένοι κώδικες και τα πειρατικά site ποτέ δεν θα είχα την οικονομική δυνατότητα να αγοράσω όλα αυτά τα ακριβά μουσικά προγράμματα για να μάθω να φτιάχνω μουσική, για να μην αναφερθώ στους αμέτρητους δίσκους που με ενέπνευσαν να γίνω παραγωγός εξαρχής. Πλέον μπορώ να τα αγοράσω, αλλά μόνο και μόνο επειδή κατόρθωσα να πετύχω μέσω πειρατικών προγραμμάτων και ακούγοντας παράνομα κατεβασμένα άλμπουμ. Η μουσική βιομηχανία λέει πως η πειρατεία είναι έγκλημα, εγώ λέω πως είναι ιδιαίτερα απελευθερωτική.

Χωρίς την πειρατεία δεν θα υπήρχε Gramatik ή οποιοσδήποτε άλλος παραγωγός που δεν μεγάλωσε γαμημένα πλούσιος.

Και αν δεν υπήρχατε και όλοι εσείς που για κάποιο λόγο έρχεστε στα σόου μου σε μεγάλους αριθμούς σε  όλο τον κόσμο, θα ήμουν ακόμα ο άφραγκος τύπος που ψάχνει να κατεβάσει διάφορα από το pirate bay.

Βλέπετε λοιπόν, πως το να δίνω τη μουσική μου δωρεάν δεν είναι μόνο σωστό επειδή και εγώ πέτυχα μέσω της πειρατείας και σαμπλάροντας οτιδήποτε έβρισκα ηχητικά γοητευτικό, αλλά είναι επίσης σωστό, γιατί η πλειοψηφία του πληθυσμού του πλανήτη εξακολουθεί να μην έχει γαμημένα τίποτα και εξακολουθεί να βιάζεται από το σύστημα από τον κώλο κάθε γαμημένη μέρα.

Και για να είμαι σαφής, δεν τα λέω αυτά επειδή θέλω να παραθέσετε τα λόγια μου ή να με εκθειάσετε ή να με αποκαλείτε «αληθινό καλλιτέχνη» ή οτιδήποτε, ξεχάστε αυτές τι ανοησίες, τα λέω αυτά γιατί θέλω να καταλάβετε την πραγματικότητα. Το να είναι κανείς ένα ορθολογικό άτομο είναι πολύ πιο σημαντικό για μένα από οτιδήποτε άλλο. Αν αισθάνεστε την ανάγκη να δοξάσετε κάποιον, διαλέξτε κάποιον που το αξίζει πραγματικά, κάποιον που ανακάλυψε μια θεραπεία για μια ασθένεια και έσωσε αμέτρητες ζωές ή κάποιον που εφηύρε κάτι που άλλαξε τον κόσμο προς το καλύτερο.

Και αν πραγματικά έχετε την ανάγκη να με χαρακτηρίσετε κάπως, πείτε με ένα κανονικό ανθρώπινο ον. Θα δεχόμουν περήφανα αυτόν τον τίτλο» 

Gramatik-1920x1080