Ευαισθησία στα χρόνια της μιζέριας

Ο Yann Tiersen, η σιωπή, το μοναχικό πιάνο και οι ήχοι της Βρετάνης

maxresdefault
Γράφει ο Χρήστος Σκυλλάκος - Μουσική - 25/04/2017
★★★★☆

Ωραίος ο Yann Tiersen. Συνεχίζει να είναι ωραίος. Όπως σχεδόν όλοι μας τον γνωρίσαμε με την χρωματική μελωδική παλέτα που ζωγράφιζε τους δρόμους του Παρισιού και μας σύστηνε σχεδόν ερωτικά την Amelie. Κι ας μην έγραψε κανένα νέο κομμάτι για αυτό. Όλα τα τραγούδια του soundtrack ήταν μια συλλογή από τα τρία πρώτα του άλμπουμ. Άρεσαν στο σκηνοθέτη Jean-Pierre Jeunet και τα έβαλε πλάι – και ίσως πάνω από την εικόνα -. Αυτό και μόνο. Αδικαιολόγητο λοιπόν, το όνομα Tiersen, να παραμένει συνώνυμο του Amelie. Ο τύπος είναι μουσικός, όχι έμπορας.

Ταυτόχρονα έχει αυτή την φάτσα ο μάγκας, στηρίζοντας μια cool ιδιοσυγκρασία, έτσι σιωπηλός, βουβός. Σαν να έχει ξεχάσει τις γλωσσικές του υποχρεώσεις, σωπαίνει επί τούτου και επικοινωνεί μαζί μας μονάχα με νότες, με επαναληπτικά μοτίβα που χτίζονται συνεχόμενα όλο και πιο δυναμικά και ημερεύουν τις νευρώσεις. Και σαφώς, θα ήταν γελοίο να ισχυριζόταν κάποιος, παρά τις όποιες προτιμήσεις του, πως δεν είναι όμορφη η μουσική του Tiersen.

Αυτός ο τύπος πάντα μου άρεσε γιατί είναι ο δικός μας, της γενιάς μας, ο μοντέρνος post αλήτης αλητεύοντας σεμνές στιγμές ακέραιης ομορφιάς, ένας μοναχικός και παρείσακτος που εισχωρεί στις νεκρές μας ώρες και επιβάλει την αιωρούμενη σκόνη να χορεύει, ένας παράγοντας ηχητικής εμπειρίας που δεν παραγοντίζει κι ας είναι σπουδαιότερος από πολλούς που ποντάρουν στο αλλοπρόσαλλο στυλ για να πουλήσουν σκατά για τέχνη. Δεν είναι κανένας πολυλογάς που μοιράζει υποσχέσεις και κρύβεται πίσω από μεγαλοστομίες. Καλλιτέχνης που έχει ενσωματωθεί στην τέχνη συλλέγοντας ήχους μελαγχολίας και στοργικότητας, που προσφέρει άπλετα την απλότητα του ήχου – μια αυθεντικότητα πηγαία -. Θυμάμαι να ακούω τον δίσκο “Le phare” με τις ιδιότροπες και εκκεντρικές ενορχηστρώσεις με ήχους από γραφομηχανές και αλυσίδες ποδηλάτου και να σκέφτομαι πως καταφέρνει το avanguard να είναι ταυτόχρονα τόσο pop. Και κάτι τέτοιο είναι τα πεντάγραμμα του μιας και «δεν είμαι κλασικός συνθέτης και δεν έχω κλασική μουσική παιδεία», ίσον δηλαδή πεντάγραμμα – τρικάκια που έχουν τοποθετηθεί όμορφα και απέριττα γύρω μας. Μουσική δίχως πρόσωπο μα προσωπική και με ουσιώδη προσωπικότητα.

Παίζει δεκάδες όργανα, τα ηχογραφεί όλα μόνος του, απομονωμένος, σχεδόν αόρατος, έτοιμος όμως να συνδεθεί μαζί μας, προσφέροντας μας πάντα κάτι πάνω από το συνήθες . Ποτέ δεν απογοήτευσε. Ένας punk καλλιτέχνης, ένας ζωγράφος μουσικός, δίχως ηλεκτρικές βαβούρες και δίχως πινέλα. Η γνωστή street art ατάκα πως «the earth without art is just eh» ταιριάζει απόλυτα στο στυλ του. Σύγχρονος και μεταμοντέρνος παράλληλα που περνάει τις γέφυρες και τους δρόμους του παρελθόντος με ένα σύγχρονο βηματισμό για να μην γκρεμιστούν και να ξαναβρούνε την παλιά τους γοητεία και χρησιμότητα. Αληθινός, ειλικρινής, απλός. Κάνει το ανοίκειο, οικείο. Άνθρωπος όπως τον θέλουμε. Όπως τον γουστάρουμε.

Yann Tiersen Eusa 2

Ένα βουβό ηφαίστειο, ένα μοναχικό δένδρο στην μέση ενός ξερότοπου, τα κύματα που ξεβράζονται άηχα στην ακτή, κάτι τέτοιο είναι ο νέος του δίσκος «EUSA», ένα ανεπαίσθητο άγγιγμα στο πιάνο. Ένα μουσικό έργο, είναι αδύνατο να μεταμορφωθεί σε λέξεις αρθρογραφήματος. Ο καθένας μας ταυτίζεται με την ειλικρίνεια του, το συναίσθημα που παράγει, το βίωμα που του ξυπνάει. Το «EUSA» – όπως όλη η άνευ στίχου μουσική – είναι μια μελωδία που ποτέ δεν διαφεύγει και αυτοσχεδιάζεται μονίμως τόσο ανεξάντλητη όσο ανεξάντλητη είναι η πολυπλοκότητα των ανθρώπων, των χώρων, των χρόνων, των στιγμών. Μίνιμαλ σημαίνει ανοιχτοσύνη, πλατιά πρόσληψη, πλατιά συναισθηματική ερμηνεία.

Η μουσική είναι κάτι το παράδοξο πολλές φορές, ένας εσωτερικός κόσμος αλλόκοτος. Ο δίσκος «EUSA» είναι μια επαναλαμβανόμενη αυταπάτη μιας ευαισθησίας που δύναται και που θα ήθελε να επικρατήσει. Μα σαφώς απατηλής. Είναι η μουσική συνέπεια μιας αιματερής γαλήνης, ενός άλυτου ζητήματος. Ενώ η μιζέρια επικρατεί γύρω μας, το πιάνο τονίζει τους ήχους της φύσης και του αγέρα και μια γυναικεία φωνή αργοσέρνεται και χάνεται μαζί με τη μελωδία. Πανέμορφο μα τόσο ψευδές. Για αυτό και υπέροχο. Ένα έργο τέχνης που δημιουργεί μια ψεύτικη σύμβαση ευχαρίστησης και ευτυχίας σε ένα κόσμο αχαριστίας και δύστροπων στιγμών. Δεν είναι συγκρουσιακό – όπως τίποτα δικό του – μα ανθρωποκεντρικά γαλήνιο που επηρεάζει τις εσωτερικές μας νότες και τις μετατρέπει σε συγχορδίες. Μουσική υγιής σε ένα κόσμο άρρωστο.

«Ας παίξουμε με τον ήχο, ας ξεχάσουμε κάθε γνώση και όλες τις μουσικές δεξιότητες και να χρησιμοποιήσουμε μονάχα το ένστικτο – όπως έκανε η punk». Δεν έχω να πω πολλά. Πολύ ωραίος δίσκος. Ακούστε τον για να ησυχάσετε λίγο, αλλά μην προδοθείτε, μην ξεγελαστείτε, μην παραμυθιαστείτε, κρατάει λίγο η ομορφιά σε ένα άσχημο κόσμο. Αλλά είναι ο μόνος δρόμος για την επόμενη προσέλευση της.

*Από ό,τι φαίνεται έχει βάλει ολόκληρο τον δίσκο του δωρεάν στο διαδίκτυο.

Sorry. No data so far.

Sorry. No data so far.