«Δεν υπάρχει τίποτα πίσω από μια φωτογραφία», του Σπύρου Στάβερη

Όλα εδώ, όλα τώρα

| 17/09/2021

Οι χίλιες λέξεις δεν φτάνουν, δεν αρκούν για να «συνομιλήσουν» με τα χρώματα, τα αποτυπώματα, τα ακινητοποιημένα βλέμματα. Η στιγμή του χρόνου τις κοιτά και τις εξαφανίζει. Τα λόγια, οι λεζάντες δεν μπορούν να αναπληρώσουν το κομμάτι που αποκολλήθηκε την ώρα της δημιουργίας. Η αυθόρμητη αντίδραση που πιάστηκε στον φακό του φωτογράφου είναι πολύτιμη και ανεξιχνίαστη για τον θεατή. Τα «πώς», «πού», «πότε», «γιατί» δεν έχουν σημασία. Η ιστορία που αφηγούνται οι φωτογραφίες έχει σημασία, άλλα την αλήθεια γι’ αυτή την ξέρει μόνο ο άνθρωπος που κράταγε τη μηχανή και οι πρωταγωνιστές του. Η εικόνα στο γυαλιστερό χαρτί περισσότερο αποκρύπτει παρά αποκαλύπτει. Την αποκάλυψη, αν θέλει, την κάνει ο φωτογράφος ή ο περίεργος άνθρωπος. Αυτός που αφουγκράζεται και «βλέπει» το σώμα των ήχων, αυτός και θα φτιάξει τη μεγάλη εικόνα και θα συνομιλήσει με αυτήν που έχει μπροστά του. Η ακοή είναι η αίσθηση που θα κάνει τον αναγνώστη της φωτογραφίας να τη «διαβάσει». Το βιβλίο του Σπύρου Στάβερη, «Δεν υπάρχει τίποτα πίσω από μια φωτογραφία» (Εκδόσεις Πόλις) είναι ένα ταξίδι για τα μάτια και μια δοκιμασία για τα αυτιά!

Εικόνες και κείμενο, κείμενο και εικόνες. Εικόνες. Τα λόγια είναι συνήθως περιττά και ανακριβή. Σ’ αυτή την περίπτωση όμως είναι λεζάντες-διηγήματα που συμπληρώνουν ή συνοδεύουν τις φωτογραφίες του δημιουργού. Ο Στάβερης εισχωρεί ανάμεσα στις γραμμές της καθημερινότητας και με τον φακό του υπογραμμίζει αυτά που κερδίζουν την προσοχή του. Το ξάφνιασμα της ζωής είναι αυτό που τον ενδιαφέρει, η στιγμιαία έκθεση αυτών που κρύβονται, αυτών που τρέχουν ασταμάτητα, αυτών που πλησιάζουν το κάδρο για πρώτη φορά, αυτών που κοιτάνε μπροστά και ο κόσμος πίσω τους καταρρέει, αντιστέκεται, ερωτεύεται, συνθλίβεται, δικαιώνεται. Το ανεπιτήδευτο είναι αληθινό, είναι όμορφο και αδιαπραγμάτευτο. Γι’ αυτό οι ήρωες και οι ηρωίδες που φιλοξενούνται σ’ αυτό το βιβλίο σε καλούν να τους ακούσεις και να βάλεις την οριστική λεζάντα.

Τα κείμενα που συνοδεύουν κάθε φωτογραφία είναι το ξεκίνημα μια ιστορίας με άγνωστο τέλος. Η ασπρόμαυρη εικόνα που βλέπει ο αναγνώστης του δίνει το δικαίωμα να φανταστεί, να αυθαιρετήσει, να αισθανθεί όπως θέλει, να υποθέσει ότι απευθύνεται μόνο σε αυτόν. Στις 296 σελίδες του βιβλίου εντοπίζουμε ταχύτητα, ενέργεια, σοκ και πολλές αθέατες διαδρομές. Ναι, δεν υπάρχει τίποτα πίσω από μια φωτογραφία. Όλα είναι μπροστά μας, όλα είναι εδώ και τώρα και συ το μόνο που έχεις κάνεις είναι να κοιτάξεις μπροστά. Ο Στάβερης δημιούργησε κάτι προσωπικό και ιδιαίτερα συλλογικό. Το δικό του γίνεται και δικό μας.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980. Σπούδασε αθλητική δημοσιογραφία και παρά την αγάπη και την ενασχόλησή του με τη λογοτεχνία, συνεχίζει να ασχολείται με το αθλητικό ρεπορτάζ. Έχει εργαστεί σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιοφωνικούς σταθμούς, κάνοντας βιβλιοπαρουσιάσεις