"Το KALT εκφράζει αυτό που βιώνουμε αυτή την περίοδο"

Συνέντευξη της Μαρίκας Κλαμπατσέα σΤο Περιοδικό

| 26/11/2015

Η Μαρίκα Κλαμπατσέα, Σοπράνο, συνθέτις και πιανίστα στο χώρο της Avant garde σκηνής, γνωστή για τις τολμηρές ερμηνείες και συνθέσεις της στον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό, παρουσιάζει μετά το “Strange Fruit” την νέα της συναυλία με τον τίτλο “KALT” στο Μέγαρο Μουσικής στις 27 Νοέμβρη.

Ο τίτλος της συναυλίας είναι και ομώνυμος του εβραιογερμανικού τραγουδιού Yiddish “KALT”. Το τραγούδι αυτό γράφτηκε για τον βίαιο αποχωρισμό ενός ζευγαριού στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο. Η συναυλία αυτή θα είναι το απόγειο των πιο τολμηρών και ακραίων φωνητικών αυτοσχεδιασμών της Μαρίκας Κλαμπατσέα. Μέσα από τη γνώριμη χροιά της σοπράνο δραματικής κολορατούρα φωνής της και ιδιαίτερης ερμηνείας της, θα τραγουδήσει άριες σαν το “E lucevan le Stelle” από την “Tosca” του Giacomo Puccini με οδηγό την φωνή και χροιά του Luciano Pavarotti, το “Cold Song” του Henry Purcell “What a Power Art though” από την Όπερα «Βασιλιάς Αρθούρος», το αγαπημένο “Suicido” από την ”Όπερα “Gioconda” του συνθέτη Amilcare Ponchielli που τραγούδησε η Μαρία Κάλλας και που η μουσικός θα αυτοσχεδιάσει. Θα ερμηνεύσει επίσης τραγούδια του Μεσοπολέμου, όπως το Lily Marlene και ακόμη Spirituals, Gospel, Rock blues, μπαλάντες αλλά και έργα της.

Στο “KALT” η Μαρίκα Κλαμπατσέα θα τραγουδήσει αποσπάσματα από το συνθετικό της έργο, μαύρο μιούζικαλ «Η Χιονάτη και οι Εφτά Ουλές». Το έργο αυτό γράφτηκε για την πρώτη έκδοση (1634)του συγγραφέα Giambattista Basile του γνωστού παραμυθιού η «Χιονάτη και οι επτά νάνοι» – των αδελφών Grimm (1812)-που παρουσίασε η Μαρίκα Κλαμπατσέα στην Αγγλία. Το συνθετικό έργο αυτό που είχε την υποστήριξη του Arts Council, σφραγίζει, ανάμεσα και σε άλλα έργα της, την ιδιόμορφη πορεία της στην πρωτοποριακή μουσική και τη σύγχρονη ερμηνεία της μέχρι σήμερα. Στο “KALT” θέμα είναι ο Σπαραγμός και η Ερμηνεία. Ένας κύκλος τραγουδιών, όπως αυτά της Ζωής, του Έρωτα και του Θανάτου, – το “Cold Song” του Henry Purcell , ή «Ο Γάτος» σε στίχους του ηθοποιού, σκηνοθέτη και συγγραφέα Γιώργου Κώνστα από το έργο του «Τσερνομπίλ». Στο “KALT” θα ακουστούν τραγούδια που ερμηνεύτηκαν από τις αγαπημένες φωνές της μουσικού, σαν αυτές της Maria Callas, Edith Piaf, Billie Holiday, Janis Joplin, Klaus Nomi, Elvis, Judy Garland, και μελωδίες σαν τις λυρικές «Γυμνοπαιδίες» του Eric Satie. H συναυλία ολοκληρώνεται με απαγορευμένα τραγούδια που γράφτηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα και συγκεντρώθηκαν από μουσικούς μελετητές.

Το “KALT” πέρα από το ξεκάθαρο μήνυμα της διαφορετικότητας που φαίνεται κι από την επιλογή των έργων διαφορετικού μουσικού ύφους και περιεχομένου, είναι πάνω απ όλα μια καταγγελία απέναντι στην κοινωνική καταπίεση και εξαθλίωση που οδήγησαν στις αμέτρητες αυτοκτονίες τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Η συναυλία αφιερώνεται στον ηθοποιό, σκηνοθέτη και συγγραφέα Γιώργο Κώνστα.

[hr]

Κυρία Κλαμπατσέα, θα θέλαμε να μας πείτε τι σημαίνει ο τίτλος της συναυλίας σας. Τι σημαίνει η λέξη KALT.

[hr]

Το “KALT” είναι γερμανική λέξη και σημαίνει “κρύο”. Το κρύο με οδήγησε στην λέξη παγωνιά, μετά στη μοναξιά, την κακουχία, την εξαθλίωση, τη βία …την ανασφάλεια, την ανησυχία και πάει λέγοντας .Ο τίτλος που διάλεξα εκφράζει αυτό που βιώνω / βιώνουμε αυτή τη περίοδο. Κύρια όμως επιλέγω τον τίτλο αυτό που είναι ομώνυμος του εβραιογερμανικου τραγουδιού ΚΑΛΤ .Η πρώτη συναυλία που παρουσίασα στο Μέγαρο μουσικής ήταν «Τα Τραίνα». Τα τραίνα αυτά που μετέφεραν εκατομμύρια πολιτικούς κρατούμενους στα ναζιστικά στρατόπεδα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Θέλησα να ψάξω να βρω τραγούδια και μουσική που γράφτηκε στα γκέτο και στα ναζιστικά στρατόπεδα την περίοδο εκείνη και αλήθεια βρήκα μερικά απ αυτά σε μια πρώτη προσέγγιση μέρους της συλλογής που συγκέντρωσαν μουσικοί μελετητές. Ένα απ αυτά ήταν το ΚΑΛΤ ένα τραγούδι (Yiddish) Εβραιογερμανικό που διηγείται τον βίαιο αποχωρισμού ενός ζευγαριού. Αυτό το τραγούδι θα το ερμηνεύσω στα εβραιογερμανικά στο ΚΑΛΤ.

[hr]

Θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια για τη συναυλία που θα δώσετε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου.

[hr]

ΝΑΙ!! Είναι μια μουσική διαδρομή που ενώνει πολλά διαφορετικά μουσικά ύφη. Είναι μια συνέχεια της προηγούμενης συναυλίας μου και δεύτερη προσέγγιση του Strange fruit .. Αυτή τη φορά όμως νομίζω ότι αυτή η διαφορετικότητα της μουσικής και το ενωμα της Άριας με το Ροκ, τα Blues με τα τραγούδια της δεκαετίας του 60, το Autumn leaves και οι ελεύθεροι αυτοσχεδιασμοί μου ακλουθούν η μια μουσική την άλλη σαν μια συνέχεια χωρίς διακοπή. Όπως ακριβώς συνδέεται μέσα μου –και ακούω- ήχους που διαδοχικά ακλουθούν και συνυπάρχουν χωρίς κάποια λογική σύνδεση αλλά περισσότερο συναισθηματική που όμως μέσα από την διαφορετική ερμηνεία συναντώνται και ενώνονται. Θα τραγουδήσω φέρνοντας ένα παράδειγμα το E lucevan le stelle από την Tosca του Giacomo Puccini ενώ μιμούμαι τη φωνή του τενόρου με οδηγό τη φωνή που τόσο αγαπώ του Luciano Pavarotti χωρίς αυτοσχεδιασμό , ακλουθώντας πιστά την παρτιτούρα και μετά θα αυτοσχεδιάσω σε μια άρια αναμιγνύοντας τρία διαφορετικά μουσικά θέματα οπός το Lasciate mi morire του Claudio Monteverdi το βαλς του μπλε Δούναβη του Yohan Strauss το Suicidio του Almicare Poncielli αλλά και το τραγούδι που οι μανάδες τραγουδούν στα παιδιά τους «Νατο νατο το δαχτυλιδι….» Όλα αυτά με τη διάθεση πολλές φορές να παρωδώ και να σαρκάζω ακόμα κι αυτό τον θάνατο . Η συναυλία αυτή επικεντρώνεται σε μια καταγγελία για τις αυτοκτονίες και αφιερώνεται στον φίλο και συνεργάτη εξαίρετο ηθοποιό Γιώργο Κώνστα, όπου θα προβληθούν κι αποσπάσματα από το έργο του μαύρο μιούζικαλ στα αυθεντικά κείμενα του Dr Jeckyll και Hyde όπου υποδύεται τις 2 περσόνες, του Τζεκυλ και του Χαυντ.

12277301_10208529363088591_1307277627_n

[hr]

Με όχημα θα λέγαμε τη συναυλία σας θέλετε να καταγγείλετε θα λέγαμε το ζήτημα των αυτοκτονιών ως αποτέλεσμα της κοινωνικής καταπίεσης και εξαθλίωσης που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Πως αποδίδεται αυτή η καταγγελία μέσα από τη συναυλία σας;

[hr]

Αυτό θα ήταν καλύτερα να απαντηθεί από το κοινό που θα το παρακολουθήσει, αλλά θα μπορούσα να πω δύο λόγια μια και με ρωτάτε. Πολλές από τις μουσικές επιλογές μου αναφέρονται σε μουσικούς που (αυτοκτόνησαν) ακολουθώντας μια ζωή αυτοκαταστροφική που αναπόφευκτα τελειώνει γρήγορα και οδυνηρά, τραγουδιστές σαν τον Klaus Nomi τον Elvis Presley την Billie Holiday, η την Janis Joplin. Θα ερμηνεύσω τα πιο χαρακτηριστικά τους τραγούδια όπως το “Bobby Mac gee” η το “Summertime” που τραγούδησε η Jannis , το “falling in love” και “Are you lonesome tonight” που ερμήνευσε ο Elvis η ακόμη το “What a power Art though” από την όπερα βασιλιάς Αρθούρος του Henry Purcell του Klaus Nomi και βέβαια το “Strange fruit” η το “I am a fool to want you” της Holiday .Τα τραγούδια αυτά τα ίδια είναι μια μορφή καταγγελίας στις αυτοκτονίες μια και έχουν τόση δύναμη ζωής αλλά και πόνο ..και παράλληλα μέσα από την ερμηνεία τους, αλλά και τον στίχο των τραγουδιών τους επιτίθενται σ αυτούς που με τον έναν η άλλο τρόπο αυτή την καταπιεστική κοινωνία την βασισμένη στην εμπορικότητα της τέχνης ,που είναι και ήταν οι υπεύθυνοι που τους οδήγησαν στην αυτοκαταστροφή και τέλος τον θάνατό τους…Οι αυτοσχεδιασμοί μου ακόμη στο Καλτ δείχνουν πεντακάθαρα τις διαθέσεις μου !!!

[hr]

Όπως και η προηγούμενη συναυλία σας το Strange Fruit στο Μέγαρο Μουσικής πριν από περίπου δύο χρόνια και σε αυτήν τη συναυλία ασχολείστε ιδιαίτερα με τον ρατσισμό. Η χώρα μας τον τελευταίο καιρό πλήττεται από τον ρατσισμό όλο και πιο έντονα. Με μοναδικό «όπλο» το ταλέντο σας πιστεύετε ότι μπορείτε να πετύχετε κάτι και τι είναι αυτό;

[hr]

Ναι είναι αλήθεια ότι χωρίς το Strange fruit που τραγούδησε η Billie Holiday δεν θα μπορούσα να ολοκληρώσω τη συναυλία KALT ή τέλος πάντων να τα πω όλα αυτά που πιστεύω ή μέρος από αυτά…Το λιγότερο που μπορώ να κάνω και προσπαθώ μια και μόνο μουσικός και ερμηνεύτρια είμαι είναι να τραγουδώ κατά καιρούς ότι γράφτηκε και καταγγέλλει τον ρατσισμό, όπως είναι και τα εβραιογερμανικά τραγούδια που γράφτηκαν και που θα τραγουδήσω στο ΚΑΛΤ με χαρακτηριστικό το “Makh zu die eygelekh” (Κλείσε τα ματάκια σου ) που απαγορεύτηκε, κι ο συνθέτης του David Beigelman δολοφονήθηκε στο κρεματόριο του Αουσβιτς.

[hr]

Θέλουμε να μας μιλήσετε για το κοινό σας. Η ιδιαιτερότητα της μουσικής σας απαιτεί ένα συγκεκριμένο κοινό, μια μουσική ελίτ ή μπορεί να αγγίξει ακόμη και όσους δεν έχουν τις απαιτούμενες μουσικές γνώσεις;

[hr]

Δεν μου αρέσει αυτός ο διαχωρισμός σε ένα κοινό συγκεκριμένο μια μουσική ελίτ όπως λέτε.  Και κάποιους που ανήκουν στον μέσο ακροατή η και κάτω από τον μέσο είναι αλήθεια ότι υπάρχει αυτό, όμως δε θα πέσω στη παγίδα αυτή της υπεροψίας ενός καλλιτέχνη… Επιθυμώ όπως όλοι οι καλλιτέχνες το κοινό που θα έρθει να επικοινωνήσει με το ΚΑΛΤ. Και αυτό θα μπορούσε να, ναι από τη μια το ειδικό κοινό αλλά και πίστευα ταυτόχρονα κι ένας μέσος ακροατής. Ένα “My Little one” του Frankie Lane ή ένα “My Sweet Lady Jane” που τραγούδησε ο Mic Jagger δεν χρειάζεται ειδική εκπαίδευση …ίσως εκεί που πιθανά χρειάζεται το ειδικό κοινό είναι όταν ερμηνεύω την Ηabanera από την όπερα Κάρμεν του Georges Biget τραγουδώντας σε ελεύθερο αυτοσχεδιασμό η και την “Calamity Jane” τραγούδι που έγραψα για την Calamity Jane την ηρωίδα των πεδιάδων του Φαρ Ουέστ, βασισμένο στο βιβλίο που έγραψε για την Κόρη της “Calamity Jane γράμματα στην κόρη της (1877-1902)”.

[hr]

Θα θέλαμε να μας πείτε ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια και πόσο είναι εφικτό κανείς να σχεδιάζει πράγματα στην ρευστή κατάσταση που βιώνουμε.

[hr]

Είναι κάποια παρ όλα αυτά που φαίνεται να πραγματοποιούνται. Γράφω μια όπερα δωματίου με βάση το βιβλίο που έγραψε η Fania Fenelon Γαλλοεβραία ενεργό μέλος της γαλλική αντίστασης όπου την συνέλαβε η Γκεστάπο και μετέφερε στο ναζιστικό στρατόπεδο του Άουσβιτς όπου την έβαλαν να συμμετέχει στην ορχήστρα των γυναικών. Αρκετά χρόνια μετά την απελευθέρωση έγραψε το βιβλίο «Αναβολή για την ορχήστρα» όπου αναφέρει όλη την αγριότητα που βίωσε στο στρατόπεδο του Άουσβιτς .Τις συναυλίες αυτές που θα γίνουν στην Αγγλία τις υποστηρίζει το Arts council . Ένα δεύτερο σχέδιο για μια επόμενη συναυλία είναι να μελετήσω την μουσική και ερμηνεία των Αφρικανών, τα Blues, τα τραγούδια της φυλακής ,τα gospels και spirituals. Ελπίζω να παρουσιάσω και τα δύο έργα αυτά και στην Ελλάδα.