Στο κέντρο του περιθωρίου, Περικλής Κοροβέσης

Συλλογή άρθρων τού συγγραφέα, από τις εκδόσεις OPPORTUNA

| 27/04/2016

Τί σχέση έχει το δημόσιο χρέος με τα Σατουρνάλια; Τί σχέση έχει ο κοινοβιακός τρόπος ζωής των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ; Ο Φράνκο με τη φιλαρμονική του Βερολίνου; Η λατρεία του φαλλού με τη λογοκρισία στον τύπο ή ο Αριστοτέλης με τον ορυκτό πλούτο της Αλάσκας;

sto_kentro_tou_perithoriouΦαινομενικά, καμία. Είναι, όμως, ο «ευρυγώνιος φακός» της ματιάς του Περικλή Κοροβέση που καταφέρνει και τα τοποθετεί στο ίδιο κάδρο με αξιοθαύμαστη αρμονία. Το ακόμα πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι αυτό δεν το κάνει στο πλαίσιο κάποιου φιλοσοφικού ή ιστορικού δοκιμίου, αλλά σε άρθρα μερικών εκατοντάδων λέξεων σε μια καθημερινή εφημερίδα, για να μιλήσει για τη σημερινή κατάσταση της χώρας σε σχέση με τη διαρκώς μεταβαλλόμενη διεθνή πραγματικότητα. Ο τρόπος αυτός, λοιπόν, με τον οποίο αναδεικνύει την ποικιλομορφία και τη συνθετότητα του κόσμου μας στο σήμερα, «περιπλανώμενος» σε κάθε γωνιά του πλανήτη και «περιδιαβαίνοντας» την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού, καθιστά τα άρθρα αυτά κομμάτια με διαχρονική αξία και αφορμές για να στοχαστείς βαθειά με τον πιο συνολικό -και καθόλου βαρύγδουπο- τρόπο. Τούτο διαπιστώνοντας, οι εκδόσεις OPPORTUNA πήραν την πρωτοβουλία και επανεξέδωσαν μέσα στο 2015 σε μορφή βιβλίου το σύνολο της αρθρογραφίας του στην Εφημερίδα των Συντακτών την περίοδο 2012-2014.

«Στο κέντρο του περιθωρίου», λοιπόν, όπως τιτλοφορείται το βιβλίο, ερχόμαστε σε επαφή με ένα πλήθος ζητημάτων που αφορούν στον τρόπο λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, τη γοητεία του φασισμού, την εμπλοκή μυστικών υπηρεσιών σε στρατιωτικά πραξικοπήματα, την περιβαλλοντική καταστροφή που συντελείται, ακόμα και τη γέννηση και εξάπλωση του ISIS προτού αυτό γίνει πρώτη είδηση στα κανάλια. Σε κάποια από τα κείμενα βρίσκουμε, επίσης, ριζοσπαστικές προτάσεις αντιμετώπισης του ιδιωτικού και δημόσιου χρέους, κριτική στο ΣΥΡΙΖΑ, τη σταδιακή διολίσθησή του σε αντιδημοκρατικούς τρόπους λειτουργίας και την υπαναχώρησή του σε κατεξοχήν συστημικές θέσεις πολύ πριν γίνει κυβέρνηση, συγκλονιστικές λεπτομέρειες για τη χρήση βασανιστηρίων, την πυρηνική ενέργεια, το σύγχρονο δουλεμπόριο και τον ολοκληρωτικό χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ σε άλλα, βρίσκουμε αναφορές για το πώς προσλαμβάνεται η σεξουαλικότητα από διάφορα φιλοσοφικά/θρησκευτικά ρεύματα ή για τη θέση του θανάτου στο ρεμπέτικο τραγούδι.

Διαπιστώνοντας ο Περικλής ότι το υπάρχον σύστημα είναι σε βαθιά σήψη, ψηλαφεί δρόμους ανατροπής και υπέρβασής του, πέρα από αυτούς στους οποίους μας συνήθισε η Αριστερά στον 20ο αιώνα, είτε δηλαδή, την εμμονή σε έναν κυβερνητισμό στα πλαίσια του αστικού κοινοβουλευτισμού είτε τη μεταφυσική πίστη στο Κόμμα/Μεσσία. Υπό αυτό το πρίσμα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση  στην ανάπτυξη (στο σήμερα) συνεταιρισμών και την αντιιεραρχική αυτοδιαχείρισή τους από τους ίδιους τους εργαζόμενους, στις αυτόνομες κοινότητες, στις ποικίλου περιεχομένου συλλογικότητες, ακτιβιστικές δράσεις και δίκτυα αλληλεγγύης που αναπτύσσονται «από τα κάτω» (από κοινωνικά ιατρεία και παντοπωλεία μέχρι καταλήψεις στέγης και καλλιτεχνικά εγχειρήματα) και γενικά σε εκείνη την Αριστερά που αναπνέει μέσα στην ίδια την κοινωνία και δίνει λύσεις στο σήμερα και όχι αυτή που ενδημεί σε κλειστά πολιτικά γραφεία και γραφειοκρατικούς μηχανισμούς που κάνουν σχέδια επί χάρτου. Χαρακτηριστικό της προσέγγισής του αυτής για τη σχέση της Αριστεράς με την έννοια της κοινότητας είναι το εξής απόσπασμα: «Η ανθρωπότητα οφείλει την ύπαρξή της στις κοινότητες. Δηλαδή, στην Αριστερά. Όταν διαμορφωνόταν το ανθρώπινο είδος, ήταν μέσα σε κοινότητες. Με άλλα λόγια, η Αριστερά είναι το φυσιολογικό περιβάλλον του ανθρώπου».

Πέρα από το περιεχόμενο, όμως, των κειμένων αυτών, το πραγματικά συγκινητικό στοιχείο τους είναι το αφοπλιστικά απλό ύφος με το οποίο είναι γραμμένα, κάτι το οποίο αποτυπώνει και το χαρακτήρα τους. Και ο χαρακτήρας τους διαπνέεται από μια βαθιά και ειλικρινή αγωνία για την αλλαγή αυτού του κόσμου, για αληθινή και άμεση επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων και εγκάρδια συνεισφορά στους ανοιχτούς προβληματισμούς για τον τρόπο αλλαγής. Και γι’ αυτό ακριβώς, όταν αναφερόμαστε στην Αριστερά, είναι άνθρωποι σαν τον Περικλή Κοροβέση που μας έρχονται στο νου ως ο ακατάλυτος παλμός της και όχι βέβαια κάποια πρωτοκλασάτα στελέχη κομματικών σχηματισμών. Γιατί ο Περικλής, είτε συμφωνεί κάποιος με τις απόψεις που εκφράζει είτε όχι, μέσα από αυτήν την απλότητα, μας κάνει να νιώθουμε ότι τελικά, η κινητήριος δύναμη για την οποιαδήποτε αλλαγή είναι ο έρωτας για τη ζωή.

Ο Δημήτρης Κεχρής σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και παρακολούθησε μαθήματα φωτογραφίας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Είναι συνδημιουργός του ALDEBARAN-Contemporary Photography Hub και εργάζεται ως επιμελητής στο MedPhoto Festival. Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος.