«Το όργιο», του Τζων Φάντε

Το γέλιο από ψηλά

| 29/08/2021

Όταν ένα βιβλίο ξεκινά με τη φράση «Τον έλεγαν Φρανκ Γκαλιάνο και δεν πίστευε στον Θεό» τότε κάτι καλό να περιμένεις. Όχι γιατί έχει ύφος προκλητικό, ούτε γιατί ερεθίζει το θρησκευτικό συναίσθημα. Είναι η υπόσχεση που αφήνει για όσα θα ακολουθήσουν και ο Τζων Φάντε ικανοποιεί τις προσδοκίες. Αυτά που ακολουθούν δικαιώνουν μια άλλη φράση, αυτή που λέει «όταν ο άνθρωπος κάνεις σχέδια, τα βλέπει ο Θεός και γελά». Ε, σ’ αυτή τη νουβέλα το κωμικό στοιχείο κυριαρχεί και αναδεικνύει τον ανθρώπινο δυϊσμό. Όλα μπλέκονται με τη διάθεση και τον τρόπο που μόνο ένα παιδί ξέρει και όλα ζωηρεύουν με το γάργαρο γέλιο που πέφτει από ψηλά, με τη μορφή αυθόρμητου ραπίσματος. Υπάρχουν βιβλία που σε κάνουν να στρέφεις το βλέμμα ψηλά με αινιγματικό, σαρδόνιο, χαμόγελο και ματιά σκοτεινιασμένη, ελαφρώς κοκκινισμένη. Υπάρχουν βιβλία που σε κάνουν να γελάς με τα καπρίτσια του Θεού και σε προετοιμάζουν για την επόμενη σκανταλιά Του. Υπάρχουν βιβλία που δεν θέλουν να ξεμπερδέψουν το κουβάρι της ζωής, μα να το κάνουν ακόμη πιο σφιχτό και πολύχρωμο. Τέτοιο είναι «Το όργιο» (Εκδόσεις Δώμα) του Τζων Φάντε και αξίζει να το διαβάσετε.

Ο Φάντε ήξερε πώς να εκμεταλλεύεται την ανθρώπινη τραγωδία και τον χρόνο. Το είδαμε και στο βιβλίο του «Ο σκύλος μου ο Ηλίθιος» (Εκδ. Δώμα). Στην ουσία αφήνει τον δεύτερο να τον παρασύρει και με απελευθερωμένη διάθεση σκύβει πάνω από το προσωπικό αδιέξοδο. Αν δεν μπορείς να βρεις διέξοδο, απλά περίμενε και τότε το αναπάντεχο -ο χρόνος δηλαδή- θα σου δώσει τη λύση. Για τον Φάντε δεν υπάρχει τίποτα δεδομένο και ασχολίαστο. Αν, λοιπόν, ο ήρωας του βιβλίου είναι άθεος, τόσο το καλύτερο. Μπορεί να δημιουργήσει αναρίθμητες καταστάσεις, μπορεί να βρεθεί σε δύσκολες συνθήκες, μπορεί με μια λέξη να ανατρέψει την κοινωνική και οικογενειακή τάξη, μπορεί να κάνει έναν πιστό αληθινό διάβολο! Για τον Φάντε αρκεί μια επίμονη, αντιδραστική, συμπεριφορά και όλα παίρνουν μπρος. Η μεταμόρφωση ανθρώπων και συνθηκών ξεκινά και μετά αναλαμβάνει η τύχη. Το τέλος θα δοθεί με ένα χτύπημα στο πρόσωπο και ένα «αρκετά».

Η ιστορία διαδραματίζεται στο Κολοράντο των ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του ’20. Ο Νικ Στεφανίνι, εργολάβος με δικό του συνεργείο οικοδομών, πατέρας τριών παιδιών, νοικοκύρης, μια μέρα λαμβάνει δώρο από έναν πρώην εργάτη του. Αυτός, έχει πλουτίσει στο χρηματιστήριο και αποφασίζει να δωρίσει στον Νικ ένα ανεκμετάλλευτο χρυσωρυχείο. Ο Νικ συνεταιρίζεται με τον Φρανκ Γκαλιάνο και η αθεΐα του είναι αυτή που θα καθορίσει τα γεγονότα. Ο δεκάχρονος γιος του Νικ αφηγείται την ιστορία, ζει την ιστορία και στο τέλος, απότομα, θα γίνει από παιδί άντρας. Η αμεσότητα και η λιτότητα στην αφήγηση και την περιγραφή χαρακτηρίζουν «Το όργιο» και μαζί με το ανεπιτήδευτο χιούμορ φτιάχνουν μια νουβέλα που μόνο ένας ενήλικας με παιδική ψυχή θα μπορούσε να γράψει. Η μετάφραση του Θάνου Σαμαρτζή έχει ακολουθήσει το πνεύμα και τη διάθεση του συγγραφέα και αξίζει τον καλό μας λόγο.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980. Σπούδασε αθλητική δημοσιογραφία και παρά την αγάπη και την ενασχόλησή του με τη λογοτεχνία, συνεχίζει να ασχολείται με το αθλητικό ρεπορτάζ. Έχει εργαστεί σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιοφωνικούς σταθμούς, κάνοντας βιβλιοπαρουσιάσεις