Ψήφισμα Αναγνώρισης Κράτους της Παλαιστίνης: Πολύ αργά, πολύ λίγο

Τα χαμόγελα, οι τυμπανοκρουσίες, οι διπλωματικοί ελιγμοί και η ουσία

| 28/12/2015

Ομοφώνως και υπερηφάνως η ελληνική Βουλή ψήφισε υπέρ της αναγνώρισης Κράτους της Παλαιστίνης.  Παρατεταμένο το χειροκρότημα όλων ανεξαιρέτως των βουλευτών. Διάχυτη η συγκίνηση. Σπίτι του ένιωσε, όπως δήλωσε, ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς. Λίγα 24ωρα πριν από τα Χριστούγεννα.. για να ταιριάζει και με το όλο εορταστικό σκηνικό.

Ο Πρωθυπουργός διεμήνυε με ιδιαίτερα μαχητικό ύφος ότι στο εξής  σε όλα τα δημόσια έγγραφα της Ελλάδας θα γίνεται αναφορά σε «Παλαιστίνη» και όχι σε «Παλαιστινιακή Αρχή». Κατά τη συνάντηση που είχε, δε, με τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο συζήτησαν, όπως ο κ. Τσίπρας δήλωσε, για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα ως πυλώνας σταθερότητας και ως γέφυρα διαλόγου και συνεργασίας στην περιοχή και συμπλήρωσε ότι η Ελλάδα «δεσμεύεται ενεργά για την προώθηση μιας λύσης δύο κρατών που θα διασφαλίζει την εγκαθίδρυση ενός βιώσιμου, ενιαίου εδαφικά, ανεξάρτητου και κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους επί τη βάση των συνόρων του 1967 και με πρωτεύουσα τα ανατολικά Ιεροσόλυμα, ενός κράτους που θα συνυπάρχει ειρηνικά και με ασφάλεια με το Ισραήλ». Τόνισε επίσης τη σημασία «που αποδίδουμε στον άμεσο τερματισμό των εποικισμών και τον σεβασμό του ιστορικού status quo των Ιερών Τόπων». Υπογράμμισαν και την επιτακτική ανάγκη να αρχίσει μια ουσιαστική, αξιόπιστη ειρηνευτική διαδικασία, με ξεκάθαρο όμως πολιτικό ορίζοντα.

tsipras - abbas - voutsis

Βέβαια, σε ερώτηση Παλαιστίνιου δημοσιογράφου γιατί η Ελλάδα καθυστερεί να αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης, ενώ άλλες χώρες το έχουν πράξει, ο κ. Τσίπρας απάντησε ότι η Αθήνα θέλει να παίξει έναν εποικοδομητικό ρόλο προς την κατεύθυνση λύσης του προβλήματος και πρόσθεσε πως όταν η Ελλάδα κρίνει ότι είναι ο κατάλληλος χρόνος θα κάνει τα αναγκαία βήματα.

Και; Τι σημαίνει όλη αυτή η φανφάρα τελικά;

Εκτός από συμβολικό χαρακτήρα, η αναγνώριση Παλαιστινιακού Κράτους από το ελληνικό κοινοβούλιο σε διπλωματικό επίπεδο δεν έχει ΚΑΝΕΝΑ απολύτως νόημα. Και ο Πρωθυπουργός δεν προβαίνει και σε καμία «επαναστατική πράξη» λέγοντας ότι στα επίσημα ελληνικά έγγραφα πλέον θ’ αναγράφεται ο όρος «Παλαιστίνη», και όχι «Παλαιστινιακή Αρχή». Πρόκειται για απόφαση που, ούτως ή άλλως, έχει λάβει η ΓΣ του ΟΗΕ της 29ης  Νοεμβρίου 2012, στην οποία αναγνωρίστηκε η Παλαιστίνη (και όχι η Π. Αρχή) ως μη μέλος κράτος – παρατηρητής, καθεστώς που αποδίδεται μόνο σε κράτη.

Εξού, άλλωστε, και η ερώτηση του Παλαιστινίου συναδέλφου για το πότε τελικά η Ελλάδα θ’ αναγνωρίσει πραγματικά την Παλαιστίνη ως κράτος. Και όλα αυτά παρά το γεγονός ότι προηγούμενες κυβερνήσεις είχαν ψηφίσει τόσο την ένταξη της Παλαιστίνης στην Unesco ως κράτους όσο και την αναβάθμιση της παλαιστινιακής αντιπροσωπείας στην ΓΣ του ΟΗΕ το 2012.

palestinian woman - hebron

Όπως επισημαίνει ο σύλλογος Intifada, στην απόφαση της Βουλής δεν αναφέρεται αναγνώριση «του Κράτους της Παλαιστίνης» αλλά «Κράτους της Παλαιστίνης». Η παράλειψη ενός άρθρου, στην καθομιλουμένη δεν λέει πολλά, αλλά στην διπλωματία μπορεί να σημαίνει πάρα πολλά. Ενδεικτικά, όπως διαρρεόταν από ελληνικές κυβερνητικές πηγές «γίνεται λόγος για αναγνώριση «παλαιστινιακού κράτους» και όχι «του παλαιστινιακού κράτους», γεγονός το οποίο αναδεικνύει αφενός την προσοχή με την οποία έχει συνταχθεί το κείμενο, αφετέρου τη σαφή αποστασιοποίηση της Αθήνας από την καθοριστικής σημασίας διαφωνία μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης για τα σύνορα που θα πρέπει να έχει ένα μελλοντικό κράτος.» Έτσι υποστήριξε ρεπορτάζ της  Καθημερινής, στις 17 Δεκεμβρίου, και ουδείς, εκ της ελληνικής κυβέρνησης, το διέψευσε.

Κοινώς, η ελληνική κυβέρνηση, ασχέτως μπλα μπλα για τις κάμερες περί συνόρων του 1967, θέλει «να τηρήσει αποστάσεις» από τη «διαφωνία» Ισραήλ – Παλαιστίνης για τα σύνορα. Γι αυτό και στην τελική απόφαση που ψηφίστηκε από τη Βουλή, επίσης, δεν αναφέρεται ο όρος «σύνορα» αλλά ο όρος «όρια» του 1967, όρος που στο διεθνές δίκαιο προφανώς διαφέρει από τα σύνορα και δεν είναι εξίσου δεσμευτικός.

Και φυσικά, στο ψήφισμα της Βουλής δεν αναφέρεται πουθενά ο όρος «ισραηλινή κατοχή», ένας όρος που το διεθνές δίκαιο και οι αποφάσεις του ΟΗΕ αναφέρουν συχνά γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα.

Δεν αναφέρεται επίσης ότι η «ισραηλινή εποικιστική δραστηριότητα» είναι κατά παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Δεν αναφέρεται ούτε η απόφαση 194 του ΟΗΕ για κατοχύρωση του δικαιώματος επιστροφής των προσφύγων, που είναι πλέον σχεδόν κοινώς αποδεκτό ότι δεν θα σημάνει την επιστροφή Παλαιστινίων επί ισραηλινού εδάφους αλλά την υποχρέωση του Ισραήλ να αποζημιώσει όσους μετέτρεψε σε πρόσφυγες.

Όλα αυτά δεν υπάρχουν στο ψήφισμα της ελληνικής Βουλής. Όπως δεν υπάρχει, επισημαίνει και ο σύλλογος Intifada, καμία αναφορά στις χώρες εκείνες που έχουν προχωρήσει σε διμερείς αναγνωρίσεις της Παλαιστίνης ως ανεξάρτητο κράτος, ακόμη και πριν την απόφαση της ΓΣ του ΟΗΕ το 2012, και αριθμούν τις 137. Βέβαια, υπάρχουν αναφορές στις αναγνωρίσεις κοινοβουλίων, δηλαδή στις συμβολικές κινήσεις.

ιsrael_arrest_kids

Θα έπρεπε, όμως, μάλλον η συγκεκριμένη εξέλιξη και υποκριτική στάση να είναι αναμενόμενη. Αναμενόμενη από μια κυβέρνηση που, εν ριπή οφθαλμού, έχει γίνει στενός σύμμαχος του Ισραήλ, που υπογράφει την μία μετά την άλλη τις στρατιωτικές συμφωνίες με το Τελ Αβίβ το οποίο γίνεται και η δεύτερη χώρα, μετά τις ΗΠΑ, με δικαίωμα χρήσης στρατιωτικών βάσεων επί ελληνικού εδάφους.

Αναμενόμενη από μια κυβέρνηση που είναι η μοναδική στην ΕΕ που δεν δεσμεύτηκε ανοιχτά ότι θα εφαρμόσει την οδηγία των, κατά τα άλλα ακολουθούμενων κατά γράμμα, Βρυξελλών, για μποϋκοτάζ σε όσα προϊόντα από τους ισραηλινούς εποικισμούς δεν φέρουν σχετική αναγνωριστική σήμανση προκειμένου ο καταναλωτής να γνωρίζει ότι προέρχονται από κατεχόμενο έδαφος. Όταν πριν από λίγες εβδομάδες ανακοινώθηκε η εφαρμογή της οδηγίας, η Αθήνα ήταν η μοναδική που δεν γνωστοποίησε πότε θα αρχίσει να την υλοποιεί. Βέβαια, σε επιστολή της ΜΚΟ Action Aid, που αναφερόταν σε δημοσίευμα της εφημερίδας Times of Israel, σύμφωνα με το οποίο ο Έλληνας ΥΠΕΞ είχε στείλει επιστολή στην ισραηλινή κυβέρνηση διαβεβαιώνοντάς την ότι δεν πρόκειται να εφαρμόσει τη συμφωνία, το υπουργείο απάντησε κατηγορηματικά ότι όπως και η υπόλοιπη ΕΕ θεωρεί παράνομους τους εποικισμούς. Μόνο που «ξέχασε» πάλι να διευκρινίσει πότε θα εφαρμόσει την οδηγία.

Αναμενόμενη στάση από μια κυβέρνηση που επέλεξε η διπλωματική της αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ να υπερψηφίσει την πρόταση του Ισραήλ για μη χρηματοδότηση παλαιστινιακών ΜΚΟ, πρόταση που ευτυχώς τελικά δεν υιοθετήθηκε.

Αναμενόμενη στάση από μια κυβέρνηση που επέλεξε η διπλωματική αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ ν’ απέχει από την ψηφοφορία  για την ανάρτηση της παλαιστινιακής σημαίας στην έδρα του ΟΗΕ που πέρασε με συντριπτική πλειοψηφία.

Αναμενόμενη στάση από μια κυβέρνηση, της οποίας ο Πρωθυπουργός, σύμφωνα με δημοσίευμα της ιστοσελίδας www.i24news.tv, με φωτογραφικό υλικό, έγραψε στο βιβλίο επισκεπτών τη φράση «Είναι μεγάλη μου τιμή να βρίσκομαι στην ιστορική σας πρωτεύουσα και να συναντώ τις εξοχότητές σας» (στα αγγλικά, «With great honor to be in your historical capital and to meet your excellencies»). Θα πει κανείς ότι πρόκειται για μια μάλλον διπλωματική φράση. Πολύ πιθανόν. Παράλληλα είναι και πολύ ατυχής, όταν για τον έλεγχο της συγκεκριμένης, αναμφίβολα, ιστορικής πόλης έχει χυθεί τόσο αίμα και κανείς δεν την αναγνωρίζει ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, εκτός του Ισραήλ και εμμέσως των ΗΠΑ με την λειτουργία εκεί πρεσβείας και όχι προξενείου.

palestinian - wall

Η σπουδή και η ταχύτητα με την οποία προωθήθηκε μετά από μήνες κωλυσιεργιών το συγκεκριμένο ψήφισμα στη Βουλή θα μπορούσε να παραπέμπει μόνο σε ένα είδος «πανικού». Να τηρηθούν κάποιες «ισορροπίες», έστω και της πλάκας, σε επίπεδο εντυπώσεων απέναντι στον μουσουλμανικό κόσμο, μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι. Να «βελτιωθεί» κάπως η εικόνα που έχει δημιουργηθεί τους τελευταίους μήνες ότι η Αθήνα «έχει πέσει στο σφιχταγκάλιασμα» του Ισραήλ, στη βάση πολύ απτών συμφωνιών.

Βέβαια και σε αυτό το τόσο σοβαρό θέμα, η κυβέρνηση επέλεξε να παίξει παιχνίδι εντυπώσεων και όχι ουσίας. Και συνέβαλαν στο μέτρο που τους αναλογεί και όλες οι πτέρυγες της Βουλής. Θα  πει κανείς «μα ήταν δυνατόν να καταψηφιστεί πρόταση για αναγνώριση Κράτους της Παλαιστίνης»; Όχι. Αλλά θα ήταν ιδιαιτέρως θεμιτό να επισημανθούν και να στηλιτευτούν οι ελλείψεις του και οι επικίνδυνες διπλωματικές ακροβασίες του.

Ανάμεσα στις δύο μεγάλες αγάπες, την ψυχολογία και τη δημοσιογραφία, την μία την σπούδασε και την άλλη την έκανε επάγγελμα. Καμβάς το διεθνές ρεπορτάζ. Eκεί που δυστυχώς οι ζωές γίνονται ακόμη αριθμοί. Αγαπημένη ερώτηση: γιατί. Αγαπημένο μέσο: οι λέξεις, γραπτές ή ραδιοφωνικές. Μετά κόπων και βασάνων, κατάφερε να ολοκληρώσει διδακτορική διατριβή, όπου αποπειράθηκε να συνδυάσει πολιτική φιλοσοφία και σύγχρονες εξελίξεις.