«3000 ευρώ» του Τόμας Μέλλε

Τα λεφτά, τα όνειρα, τα λάθη

| 25/01/2022

Η ιστορία ξεκινά και σκέφτεσαι «πάρε τα λεφτά και τρέχα!». Οι σελίδες να γυρνούν με ένταση, συγκρατείσαι, αλλά δεν μπορείς να μη σκέφτεσαι «πάρε τα λεφτά και τρέχα! Τρέχα να σωθείς!». Ναι, στο βιβλίο αυτό υπάρχει δράση στο σήμερα και όλα κινούνται, αντιδρούν σύμφωνα με τη μία και μοναδική εντολή: «Πάρε τα λεφτά και τρέχα! Τρέχα κι ας μη σωθείς». Το πράγμα περιπλέκεται και δεν ξέρεις αν ο ήρωας πρέπει να πάρει τα λεφτά. Το μόνο σίγουρο είναι ότι πρέπει να τρέξει κι αν κοιτάξει πίσω ας είναι γι’ αυτήν, τη μία και καθόλου μοναδική. Εντάξει, κοινοτοπία που όμως είναι απαραίτητη για να διατηρηθεί αμείωτη η αγωνία και το σασπένς. Ο αναγνώστης ένα πράγμα πρέπει να έχει στο μυαλό του, αυτό που έχει και ο πρωταγωνιστής: Τα λεφτά και πώς θα τα πάρει και θα τρέξει στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα. Ναι, ελληνικό κλισέ που δεν έχει θέση σ’ ένα γερμανικό λογοτεχνικό έργο, όμως ταιριάζει γάντι στον κεντρικό ήρωα. Ο τίτλος του θα μπορούσε να είναι έμπνευση του Ταραντίνο, όμως το δημιούργημα του Τόμας Μέλλε δεν δέχεται αντιγραφές και άλλες καλλιτεχνικές εκφράσεις. Τα «3000 ευρώ» (Εκδόσεις Αγρα) είναι βιβλίο που σπάει το κρύσταλλο της άγριας νύχτας.

Ο Τόμας Μέλλε γράφει για το περιθώριο και συνδυάζει την ωμή αλήθεια με τη ρομαντική προσδοκία. Δεν υπάρχει λύπηση και οίκτος, μελόδραμα και γραφικότητα στο μυθιστόρημα του Μέλλε. Αντικειμενικότητα υπάρχει και τάσεις φυγής, ποιητικές στιγμές και λυρικές ματιές, ανέφικτοι έρωτες και σκληρός ρεαλισμός. Ναι, το έργο του γερμανού συγγραφέα δεν σε παραπλανά, δεν σε καθησυχάζει και η αφήγηση του σφύζει από ενέργεια. Το ερώτημα που θέτει ξεκάθαρα είναι: όταν είσαι ένα βήμα πριν την καταστροφή μέχρι πού μπορείς να φτάσεις για να επιβιώσεις; Το προτελευταίο σκαλί είναι η αστεγία, το χρέος που δεν σβήνεται, η υποαμειβόμενη εργασία, η μονογονεϊκή οικογένεια, οι ανήθικες πράξεις. Στις τελευταίες στρέφονται αυτοί που αναγκάζονται και αυτοί που δεν έχουν μάθει διαφορετικά. Οι μεν καταπιέζονται οι δε καταπιέζουν και τα λεφτά γίνονται όλο και πιο σημαντικά, το όνειρο απαραίτητο και η απώλεια αναπόφευκτη. Στο «3000 ευρώ» ο Άντον και η Ντενίζ ψάχνουν τα χρήματα, συντηρούν το δικό τους απροσδιόριστο μέλλον και ετοιμάζονται για όσα πρόκειται να χάσουν. Ο Άντον είναι χρεωμένος και μόνος, δεν έχει σπίτι και σχεδόν καμία ελπίδα. Η Ντενίζ εργάζεται σε σούπερ μάρκετ και για έξτρα χρήματα έχει γυρίσει ταινίες πορνό. Ο Άντον θέλει τα χρήματα για να σταματήσουν να τον κυνηγάνε και η Ντενίζ για να απομακρυνθεί από τον κακό της εαυτό. Θα συναντηθούν, θα ερωτευθούν, θα χαθούν και με τον τρόπο τους θα αφήσουν πίσω τα λάθη τους. Η επόμενη μέρα -όποια κι αν είναι- τους ανήκει.

Το «3000 ευρώ» αναδεικνύει την ασχήμια του περιθωρίου χωρίς υπερβολές και φτηνή ευρήματα. Ο Μέλλε βλέπει το μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας όπως είναι, αντλεί απ’ αυτό που εισπράττει και βρίσκει το «γιατί» πίσω από το προσωπικό δράμα. Η δυστυχία έχει αιτία και είναι σ’ αυτήν που πρέπει κάθε μέρα να απαντάς. Εκπληκτικός ρυθμός, εύστοχη απεικόνιση παρασκηνίου-προσκηνίου και μια γλώσσα άμεση και άγρια γοητευτική. Η μετάφραση της Ιωάννας Μεϊτάνη είναι καλή και αναδεικνύει την επιθετική γραφή του Μέλλε.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980. Σπούδασε αθλητική δημοσιογραφία και παρά την αγάπη και την ενασχόλησή του με τη λογοτεχνία, συνεχίζει να ασχολείται με το αθλητικό ρεπορτάζ. Έχει εργαστεί σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιοφωνικούς σταθμούς, κάνοντας βιβλιοπαρουσιάσεις