Holger Czukay- Ένας αβανγκαρντίστας στον χώρο της Ποπ μουσικής

| 26/10/2017

Ίσως κάπως αργοπορημένα διαπιστώσαμε την θανή του Γερμανοπολωνού μουσικού  Holger Czukay μιας απ’ τις βασικές φιγούρες του σύγχρονου ροκ, πρωτοπόρας στην χρήση σειράς τεχνικών καινοτομιών που χρησιμοποιούνται ευρέως την τελευταία εικοσαετία.

O καλλιτέχνης που γεννήθηκε στο τότε Ντάντζιγκ και μετά τον πόλεμο Γντάνσκ,  είχε την τύχη να δουλέψει μικρός σε κάποιο μαγαζί που διόρθωναν ραδιόφωνα και ούτως δελεάστηκε από τις ακουστικές δυνατότητες του μέσου καθώς γινόταν δεινός γνώστης των βραχέων κυμάτων και του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Επίσης, ο Czukay είχε την τύχη να φοιτήσει – απ’ το 1963 έως το 1966- δίπλα στον μεγάλο Γερμανό συνθέτη Karlheinz Stockhausen και στο τέλος των σπουδών του- στα 1967- είχε και πάλι την τύχη να ακούσει το κομμάτι των Beatles “I Am the Walrus”, ένα ψυχεδελικό τραγούδι με ανορθόδοξη δομή και θορύβους από ραδιοφωνικά κύματα σε παραγωγή George Martin, βέβαια.

Τούτο το περιστατικό τον οδήγησε να ασχοληθεί  με το πειραματικό ροκ των Velvet Underground και του Frank Zappa. Ένα χρόνο μετά συνιδρύει τους περίφημους Can των οποίων η παρουσία και η συμβολή – μαζί με τους  Amon Düül, τους Neu! και τους Kraftwerk-  στο  λεγόμενο krautrock- σε μία τευτονική αβανγκάρ εκδοχή του ροκ, είναι ουσιαστική. Στους Can o Czukay παίζει μπάσο και επιμελείται όλων των τεχνικών ηχογράφησης.

22688022_693371387519201_4492572928616617899_n

Λίγο πριν αποχωρήσει από το γκρουπ- τέλη του 1977- χρησιμοποιούσε στις ηχογραφήσεις και στις συναυλίες το wave table, ένα τραπέζι γεμάτο από ραδιόφωνα βραχέων κυμάτων που έβγαζαν ήχους κώδικα Μορς, κασετόφωνα και διάφορα άλλα ηχητικά gadgets. Έκτοτε, κυκλοφόρησε αρκετά σόλο άλμπουμ. Σήμα κατατεθέν του ήταν, βεβαίως, ήχοι βραχέων και κάθε λογής πρώιμα σάμπλς τα οποία δημιουργούσε ύστερα από κοπιώδη κοπτοραπτική μαγνητοταινιών.

Ηχογραφούσε εκατοντάδες αποσπάσματα και ήχους βραχέων κυμάτων για να τα ενσωματώσει στις συνθέσεις του. Ακόμη, χρησιμοποίησε τα βραχέα ως διαδραστικό όργανο σε δίσκους και σε λάιβ, μέθοδο την οποία ονόμασε ραδιοφωνική ζωγραφική!   «Εάν θέλεις να κάνεις κάτι καινούριο, δεν πρέπει να σκέπτεσαι πολύ πιο πέρα από μια συγκεκριμένη ιδέα», συνήθιζε να λέει ενώ έβαζε τις βάσεις για την μελλούμενη ambient μουσική αλλά και την λεγόμενη world μουσική πριν καν οι όροι αυτοί επινοηθούν. Είναι γνωστό το πόσο επηρεάστηκε ο Brian Eno με τα μίνιμαλ ηχοτόπια του αλλά και ο δίσκος που έγραψε με τον David Byrne, “My Life In A Bush Of Ghosts”.

Όντας πρωτοπόρος στις τεχνικές του σάμπλιν και της λούπας μετεξελίχθηκε σε πολυοργανίστα, ουσιαστικό γνώστη του μπάσου, της κιθάρας, των πλήκτρων- των κρουστών και του γαλλικού κόρνου- χωρίς να παραβλέψουμε τα φωνητικά του. Αν σε αυτά προσθέσου, το dub ρέγγε και τις κλασικότροπες μελωδικές γραμμές. συν το εξαιρετικό του χιούμορ – τόσο στους τίτλους των κομματιών όσο και στα διάφορα στιχάκια του, τότε έχουμε έναν μουσικό καλλιτέχνη που έδρασε καινοτόμα στο περιθώριο του mainstream, έδωσε ιδέες σε πολλούς, όπως, ας πούμε, στους Jah Woble και David Sylvian αλλά και στους Eurythmics, τους U.N.K.L.E. , τους Γερμανούς new wave Trio κ.α.

Το ρεπορτάζ λέει πως το πτώμα του Czukay βρέθηκε, στις 5 Σεπτεμβρίου, στο σπίτι του. Θεωρείται πως πέθανε την ίδια ημέρα. Τα αίτια  παραμένουν άγνωστα μέχρι σήμερα…

22728970_693371330852540_1023147597662395636_n

 

 

Γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Βιολογία στην Ιταλία και στην Ελλάδα. Παράλληλα, έπαιξε ως μουσικός παραγωγός σε πολλά ραδιόφωνα για πολλά χρόνια και έγραψε ως μουσικός κριτικός σε μια σειρά περιοδικά. Αυτό συνεχίζει μέχρι και σήμερα.